Karahanlılar Devleti

MiM

Admin
Yönetici
Membership
Karahanlılar Devleti



Kuruluş Tarihi - 840
Yıkılış Tarihi - 1041
Kurucusu - Bilge Kül Kadir Han
Başkenti - Kaşgar
Dili - Türkçe, Arapça
Devlet Başkanı - Han


Karahanlılar, daha önceki Türk devletlerinden farklı olarak, hükümdarların ve halkının çoğunluğunun Müslümanlığı seçtiği ilk Türk devletidir. Bu sebeple Türk tarihi içerisinde Karahanlıların özel bir yeri ve önemi vardır. Hakaniye ve İlig-Hanlar adlarıyla da anılan Karahanlılar Devleti, başta Karluklar olmak üzere Çiğil, Yağma ve Tuhsı gibi Türk Boylarına dayanıyordu. Karluklar, Balasagun merkez olmak üzere Yedi-su bölgesinde bir devlet kurmuşlardı. Karluk yabgusu, bağlı bulunduğu Uygur Hakanlığı'nın 840 yılında Kırgızlar tarafından yıkılması üzerine istiklalini ilan etti. Kendisini Türk hakanlarının yasal halefi sayan yabgu Karahan unvanını aldı.

Karahanlıların ilk hükümdarı olarak bilinen Bilge Kül Kadir Han, Maveraünnehir'deki Samani devleti ile mücadelelerde bulundu. Oğullarından Arslan Han ulu hakan olarak Balasagun'da, Oğulcak Kadir Han ise Talas'ta oturdular. Kadir Han 893'te başkenti Kaşgar'a nakletti. 920 yılında Karahanlıların başına Satuk Buğra Han geçti. 932 yılında Satuk Buğra Han İslamiyet'i resmi din olarak kabul etti. Bu tarihten sonra Abdülkerim Satuk Buğra Han adıyla anıldı. Ancak Karahanlılar sınırları içersindeki halkın tamamıyla İslamiyet'i seçmesi Satuk Buğra Han'ın oğlu Baytaş zamanında gerçekleşmiştir.

Karahanlılar Hükümdarı Ebu Nasr Ahmed zamanında, kardeşi İlig Nasr tarafından Samaniler devletine son verildi (999). Ebu Nasr Ahmed Abbasi halifesi tarafından bir İslam hükümdarı olarak tanınan ilk Karahanlılar hanı olmuştur. Karahanlılar Devleti'nin sınırları Balasagun, Özkent ve Tarım Havzası'nın batı kısmı ile Karakurum dağları dolaylarına kadar genişlemişti. Güneyde Gazneliler ile komşu oldular ve mücadele ettiler. Ancak hanedan arasında çıkan anlaşmazlık neticesinde devlet Doğu ve Batı olmak üzere ikiye ayrıldı (1041). Doğu Karahanlıların başında Tamgaç Buğra Han; Batı Karahanlıların başında ise Ahmet Arslan Han bulunuyordu.

Doğu Karahanlılar Devleti (1041-1211): Doğu Karahanlılar Devleti'nin sınırları Kaşgar, Fergana, Balkaş gölü civarına kadar uzanmaktaydı. Devletin merkezi zaman zaman Balasagun, Talas ve Kaşgar şehirleri olmuştur. Doğu Karahanlılar Devleti'nin ilk hükümdarı sayılan Tamgaç Buğra Han adil ve dindar bir kişi olarak tanınmaktaydı. Yusuf Has Hacib'in yazdığı Kutadgu Bilig bu hükümdara sunulmuştur. Doğu Karahanlılar Devleti 1090 yılında Selçuklulara bağlandı. Devlet 1133 yılında Moğol asıllı Karahıtayların hakimiyetine girdi. Bu durum 1211'e kadar devam etti. Bölgenin tamamı Cengiz Han tarafından istila edildi.

Batı Karahanlılar Devleti (1041-1212): Batı Karahanlıların sınırları batıda Aral gölünden doğuda Çimkent ve Özkent'e kadar uzanmaktaydı. Devletin başkenti önceleri Özkent idi. Daha sonra Semerkant ve Buhara devletin merkezleri olmuştur. İlk hükümdarları Ahmet Arslan Han idi.

Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah bir Karahanlılar prensesi ile evlenerek iki devlet arasında akrabalık kurdu ve böylece Karahanlıları kendisine bağladı (1089). Selçukluların Katvan Savaşı'nda yenilmesiyle beraber Batı Karahanlılar da Karahitay hakimiyetine girmişti (1141). Harezmşahlar bölgedeki Moğol hakimiyetine son vermiş, son Karahanlılar hükümdarı Osman Han'ı da ortadan kaldırarak, bu devleti yıkmışlardır (1212).



 

[TB] Benzer konular

MiM

Admin
Yönetici
Membership
Ynt: Karahanlılar Devleti

Karahanlılar Devleti Hükümdarları

1) Bilge Kül Kadir Han (840-880)
2) Oğulcak Han ve Arslan Han (880-920)
3) Abdülkerim Satuk Buğra Han (920 - 958)
4) Baytaş Musa Han (958 - ?)
5) Nasr Bin Ali Han (? - 999) (Halife Müslüman devlet olarak Karahanlıları tanıdı.)
6) I. Ahmed Han (999 - 1017)
7) Mansur Han (1017 - 1024)
8) II. Ahmed Han (1024 - 1031)
9) Yusuf Han (1031 - 1032)
10) Süleyman Arslan Han (1032 - 1041)




Karahanlılar Devleti Haritası
 
Üst