Hangi Mallar Zekata Tabi Değildir?

...Tefekkür...

Hüznüm yüreðime dokunan dûamýn sûkûtudur...
Hangi Mallar Zekata Tabi Değildir?

1 - Bir insanın gerek kendi şahsının ve gerekse nafakasını temin ile mükellef olduğu aile efradının zaruri ihtiyaçlarını karşılayan ve şeriat dilinde havayic-i asliyye (temel ihtiyaçlar) tabir edilen mallardan zekat lazım gelmez
Havayic-i asliyye içine şu mallar girer:
* İkametgahlar, evin içindeki eşyalar, elbiseler, silahlar, binek hayvanları veya taksi gibi binek vasıtaları, şehirde evin bir aylık nafakası (aylık maaş) köyde ise 1 yıllık nafakası, ilim sahiplerinin kitabları, san'at erbabının alet ve tezgahları hep asli ihtiyaçlardan sayılır
* Ticaret için olmayan ihtiyaçtan fazla ev eşyasından, giyeceklerden, yiyecek ve içecek maddelerinden dolayı da zekat lazım gelmez Asli ihtiyaçtan sayılmayan kitab ve san'at aletleri de zekat şümulüne girmez Altın ve gümüşün dışındaki platin, vs gibi zinet takımlarından; yakut, zümrüt, inci, elmas gibi mücevherattan dolayı da zekat gerekmez
Şu kadar var ki bu gibi mallar asli ihtiyaçlardan hariç olup kıymetleri de nisab miktarına ulaşınca, sahibi zengin olmuş olur Her ne kadar kendisine, bu mallardan zekat vermek gerekmezse de, fitre vermek ve kurban kesmek vacib hale gelir Ayrıca kendileri için, zekat ve sadaka almaları da artık caiz olmaz
2 - Asli ihtiyaçlar gibi, borç karşılığı olan para ve mallara da zekat lazım gelmez Borçlu bir kimse, borcunu ödedikten sonra, arta alan malı nisab miktarına varmıyorsa, onun üzerinden de zekat sakıt olur
Borçlar üç türlüdür:
1 - Sırf kullara mahsus borçlar
2 - Allah'a aid olup içinde kulların da hakkı olan borçlar (Zekat borcu gibi)
3 - Allah için yapılan adak, keffaret ve fitre borcu
İlk iki borç, zekatın farz olmasına mani olur Şöyle ki:
Bir insan, nisaba malik iken, üzerinden bir yıl geçtiği halde malının zekatını vermezse, onun zekatı zimmetinde borç olarak kalır Üzerinden ikinci bir yıl geçerse, önce birinci yılın zekat borcu ödenmelidir Bu borç, malın nisabını aşağı düşürecek miktarda ise, ikinci yıl için zekat farz olmaz Birinci yılın zekat borcu, malın nisabını zekattan muaf kılacak kadar düşürmüyorsa, o takdirde, borç dışında kalan mala zekat düşer
Başka bir kimseye borçlu olmak da aynıdır Eğer borç ödendiğinde malın kıymeti nisabdan aşağı düşmüyorsa, zekat gerekir
Üçüncü kısım borçlar, zekatın farz olmasını engellemezler
Borcun, zekatı farziyetten düşürmesi için, borçlu kimsenin zimmetine, zekatın vacib olmasından evvel geçmiş olması şarttır Yoksa bir malın zekatı vacib hale geldikten sonra, zekatı verecek kimsenin borçlanması, zekatı uhdesinden düşürmez
3 - Yalnız kira bedellerini almak üzere elde tutulan ev, dükkanlardan ve bunlar gibi gelir getiren alet ve nakil vasıtalarından zekat lazım gelmez Ancak bunların getirdikleri gelirler, asli ihtiyaçlara harcandıktan sonra kalanı nisab miktarını buluyorsa, o miktardan zekat verilir
4 - Haram mal için zekat verilmez Böyle haram bir mal, sahibli bir mal ise, sahibine iade edilir Değilse, fakirlere tasadduk edilmesi lazım gelir
Ancak haram mal, helal mala karışmış olup, hangisinin haram, hangisinin helal olduğunu ayırdetmek mümkün olmaz hale gelmiş ise, bütün maldan zekat gerekir
* Zekat borcu olan kimse, bu borcu ölürken vasiyet etmemiş ise, mirasından alınıp ödenmez Artık mal varislere intikal etmiş olur Varisler isterlerse, bunu kendi hisselerinden teberru yolu ile verirler
* Zekat zimmete değil, malın bizzat kendisine taalluk eder Buna binaen bir mal zekatı vacib hale geldikten sonra kendiliğinden zayi olsa, zekatı, sahibi üzerinden düşer Fakat sahibi tarafından bilerek harcanıp tüketilse (mesela başkasına bağışlamak veya onunla mesken almak gibi) zekatı sakıt olmaz
 

[TB] Benzer konular

Üst