hayatĂ˝n anlamĂ˝"ĂťSLAM" => DĂťNĂť BĂťLGĂť/ĂťBADETLERĂťMĂťZ => Oruç => Konuyu baţlatan: ...TefekkĂĽr... - Ađustos 29, 2009, 05:43:41 ÖS

Baţlýk: Oruçla Ăťlgili Merak EttiĂ°iniz Sorulara Cevaplar
Gönderen: ...TefekkĂĽr... - Ađustos 29, 2009, 05:43:41 ÖS

Oruçla ilgili merak ettiðiniz sorulara cevaplar

Oruç kimlere farzdýr?
Namaz mükellefiyeti (yükümlülüðü) için geçerli olan þartlar oruç için de geçerlidir Yani oruç mükellefiyeti için; Müslüman olmak, ergenlik (bulûð) çaðýna girmiþ olmak ve akýllý (aklî olgunluk düzeyi) olmak, oruç tutmaya güç yetirecek durumda olmak gerekmektedir Ergenlik çaðýna gelmemiþ olan çocuklarýn oruç tutmalarý þart olmamakla beraber bedenî durumlarý göz önüne alýnmak þartýyla oruca alýþtýrmak ve ýsýndýrmak amacýyla ara ara oruç tutmalarýný istemek uygundur Hasta ve yolcu olan kiþiler isterlerse oruç tutmayabilirler Fakat hastalýk ve yolculuk durumlarý bittikten sonra tutmadýklarý oruçlarýný Ramazan ayý dýþýnda kazâ ederler Gebe ve emzikli (süt veren) kadýnlarýn durumu da böyledir
Kimler tutmayabilir?
Bazý durumlarda Ramazan ayý orucunu tutmamaya müsaade edilmiþtir Bu durumlar þunlardýr:
1- SeferĂ® (yolcu) olmak,
2- Hasta olmak (doktorun; ‘oruç tutamazsĂ˝n’ dediĂ°i haller),
3- Gebe ve emzikli olmak,
4- Yaþlanmýþ olmak,
5- Ýleri derecede açlýk ve susuzluk,
6- Zor ve meþakkatli iþlerde çalýþmak
“MesleĂ°i gereĂ°i sĂĽrekli olarak yolcu olan kiĂľi oruç tutmayabilir mi?” diye sorulacak olsa cevabĂ˝ Ăľudur: Böyle bir iĂľi olan kiĂľinin öncelikle saĂ°lýðý açýsĂ˝ndan bir sĂ˝kĂ˝ntĂ˝ ve zarar görmeyecekse oruç tutmasĂ˝ daha faziletli görĂĽlmĂĽĂľtĂĽr SĂ˝kĂ˝ntĂ˝ ve zarar söz konusu olduĂ°unda oruç tutmaz ve tutmadýðý oruçlarĂ˝n fidyesini verir
1 Oruca ne zaman niyet edilir?
Hanefîlere göre; Ramazan orucu, nâfile oruçlar ve vakti belirtilmiþ adak oruçlarýnýn niyet etme vakti gün batýmýndan baþlayýp ertesi günün kuþluk vaktine hatta öðle namazý vaktinin girmesinden az önceki vakte kadar devam eder Öðle namazý vakti girdikten sonra artýk hiçbir oruca niyet edilemez
Þâfîlere göre; Ramazan orucu, kazâ orucu ve adak orucuna geceden niyet etmek þarttýr Fakat nâfile oruca zevalden önceye kadar niyetlenmek câizdir
2 Orucu bozan Ăľeyler nelerdir?
Orucun anlamý ve temel unsuru; yemekten, içmekten ve cinsel iliþkilerden, zevklerden uzak durarak, insan nefsinin bunlardan mahrum býrakýlmasýdýr Bunun ihlali orucu bozar
3 Sadece kazâyý gerektiren
Ăľeyler nelerdir?
Beslenme anlamĂ˝ ve amacĂ˝ taþýmayan ve yenilip içilmesi alýþýlmýþ olmayan, yani insan tabiatĂ˝nĂ˝n eĂ°ilim göstermediĂ°i Ăľeylerin yenilip içilmesinden oruç bozulur, fakat bu oruç için sadece kazâ gerekir Ă–rneĂ°in; çiĂ° pirinç, hamur, un, ham meyve yemek, kabuklu fĂ˝ndĂ˝k, ceviz… gibi Ăľeyleri yutmak orucu bozmakla beraber kefâret gerektirmez AĂ°za giren yaĂ°mur, dolu, karĂ˝ isteyerek yutmak da orucu bozar, fakat kefâret gerekmez Kusma, kasĂ˝tlĂ˝ olarak meydana gelir ve aĂ°Ă˝z dolusu olursa orucu bozar, sadece kazasĂ˝ yapĂ˝lĂ˝r, kefâret gerekmez KasĂ˝tsĂ˝z kusmalar orucu bozmaz KiĂľi oruçlu olduĂ°unun bilincinde olduĂ°u halde abdest suyundan yanlýþlĂ˝kla içse, denizde yĂĽzerken su yutsa, banyo yaparken aĂ°zĂ˝na aldýðý suyu yutsa orucu bozulur, kazâsĂ˝ gereklidir
Sahura kalkmýþ kiþi, imsak vaktinden habersiz yeyip içerken vaktin geçtiðini öðrense orucu bozulur ve o günkü orucu kazâ etmesi gerekir, kefâret gerekmez Unutarak yiyip içtikten sonra orucunun bozulduðunu zannedip yiyip içmeye devam edildiði veya cinsel iliþkide bulunulduðunda oruç bozulur, kazâsý gereklidir
Gece niyetlenmeyi unutup gündüz niyetlendikten sonra, bu niyetin geçerli olmadýðýna kanaat getirip yiyip içmek, cinsel iliþkide bulunmak orucu bozar, kazâ gerekir, kefâret gerekmez Oruçlu bayanýn regl (aybaþý) kanamasý baþlasa orucu bozulur, kazâsý gereklidir
Aniden sancýlanan, dayanýlmaz aðrýlar içinde kalan oruçlu kiþi; saðlýðý için gerekli ilaçlarý içerek orucu bozar Bu orucun kazâsý gereklidir, kefâret gerekmez
BayĂ˝lma ve delirme hali orucu bozar Fakat bu durumlar mĂĽkellefiyetin ön ĂľartĂ˝ olan ‘bilinci’ ortadan kaldĂ˝rdýðýndan bilinçsiz gĂĽnlerin orucu, dolayĂ˝sĂ˝yla kazâsĂ˝ da yoktur
4 Kazâ ve kefâret
gerektiren durumlar nelerdir?
Orucu bozup hem kazâ hem de kefâreti gerektiren hallerin baþýnda; Ramazan günü oruçlu veya farz bir oruca niyetli iken yapýlan cinsel iliþkidir Bu konuda bütün fýkýh mezhepleri görüþ birliðine varmýþlardýr
Bir þey yiyip içmenin kefareti konusu mezhepler arasýnda tartýþmalý olmakla beraber Hanefî mezhebi; bilerek isteyerek bir þey yeyip içmeyle bozulan oruç için kazâ ve kefâretin gerektiðini söyler
Örneðin; kiþi tam bir þey yiyor, içiyorken imsak vaktinin girdiðini anlasa hemen yemeyi ve içmeyi kesmelidir Bile bile devam edecek olsa, Hanefî imamlara göre bu durum kazâ ve kefâreti gerektirir Ayrýca iftar vaktinin girdiðini zannedip orucunu açan kiþi için de kazâ ve kefâret gerekir Þâfîi mezhebine göre ise; sadece kazâ gerekir
5 Orucu mazeretsiz olarak
kasten bozmanýn kefâreti nedir?
Bir mazeret olmaksĂ˝zĂ˝n bilerek, isteyerek yeme, içme veya cinsel birleĂľmeyle oruç bozmak dinen bir hata olup telâfisi için HanefĂ® mezhebine göre; peĂľ peĂľe 60+1 (2 KamerĂ® ay+1 gĂĽn) gĂĽn oruç tutmak zorunluluĂ°u vardĂ˝r Yani bir sebep olmaksĂ˝zĂ˝n niyetlenilmiĂľ (baĂľlanmýþ) farz bir orucu bozmanĂ˝n cezasĂ˝ ara vermeden iki ay oruç tutmaktĂ˝r AyrĂ˝ca bozulan oruç için de kazâsĂ˝ (bir gĂĽn) ilâve edilir, böylece kefâret 61 gĂĽne tamamlanĂ˝r Kefâret borcu olan kiĂľinin oruç tutmaya “gerçekten” gĂĽcĂĽ yetmezse; o vakit altmýþ fakiri doyurmalĂ˝dĂ˝r Doyurmak için yemek verebileceĂ°i gibi, kefâretini parasal olarak da ödeyebilir Kefâretin parasal tutarĂ˝ bir veya birkaç kiĂľiye pay edilebilir Ă–nemli olan kefâret verilen kiĂľilerin fakir, yoksul kiĂľiler olmalarĂ˝dĂ˝r
Þâfîi mezhebi; sadece bilerek cinsel iliþkiyle bozulan orucun kefâretini ister
6 Unutarak
yemek-içmek
orucu bozar mĂ˝?
Unutarak bir Ăľey yemek ve içmekle oruç bozulmaz Peygamberimiz oruçlu olduĂ°unu unutarak yiyip içenlerin oruca devam etmelerini, onlarĂ˝ ALLAH’Ă˝n yedirip içirdiĂ°ini söylemiĂľtir Unutarak bir Ăľey yiyen veya içen kiĂľi oruçlu olduĂ°unu hatĂ˝rladýðýnda hemen yemeyi keser ve orucuna devam eder



7 Ýðne ve serum orucu bozar mý?
Ýðne veya damar yoluyla alĂ˝nan ilaç, serum veya aþý vĂĽcudun içine akĂ˝tĂ˝lmýþ olmaktadĂ˝r Bunlar beslenme sayĂ˝lmamakla beraber vĂĽcudu güçlendirdikleri kesindir Bu Ăľekilde alĂ˝nan ilâç EbĂ» HanĂ®fe’ye göre; orucu bozar ve kazâ gerektirmekle beraber kefâret gerektirmez
Buna mukabil olarak EbĂ» YĂ»suf ve Muhammed’in; “derin yara ĂĽzerine sĂĽrĂĽlen merhemin orucu bozmayacaĂ°Ă˝” görüþünĂĽ esas alanlar, iĂ°neyle vĂĽcuda ilâç zerk edildiĂ°inde orucun bozulmayacaĂ°Ă˝nĂ˝ söylemiĂľlerdir Eskiden fetvahâne ve daha sonra 1948 yĂ˝lĂ˝nda Ezher Ăśniversitesi Fetva Komisyonu “vĂĽcudun tabii deliklerinin dýþýnda vĂĽcuda giren bir Ăľeyin orucu bozmayacaĂ°Ă˝” yönĂĽnde fetva vermiĂľtir
Bu noktadan hareketle; astým ve nefes darlýðý için aðza sýkýlan sprey, zerrecikler halinde içeri girmekle beraber ilâcýn akciðerden öte gitmediði ve mideye ulaþmadýðý, gýda ve susuzluk gidermediði göz önünde tutulduðunda bunlarýn orucu bozmayacaðý ileri sürülmüþtür
Hangi görüþ ile ibadet edilirse edilsin, tercih, karar ve sorumluluk mükellefe aittir
8 Yýkanmak orucu bozar mý?
Yýkanmak, duþ almak, yüzmek orucu bozmaz Ancak aðza kontrolsüz su kaçýrmamak ve yutmamak þartýyla Peygamberimiz oruçluyken gusül almýþ, yýkanmýþtýr
9 Oruçlu iken uykusunda
ihtilâm olan veya cünüp
olarak sabahlayan
kiĂľinin durumu nedir?
Oruçlu iken ihtilâm hali yaþayan veya cünüp olarak sabahlayan kiþi uyandýðýnda gusül abdestini alýr ve orucuna devam eder
10 Astým hastalarýnýn
aðýzlarýna püskürttükleri
sprey orucu bozar mĂ˝?
Astým hastalarýnýn nefeslerini açmak için aðýzlarýna sýktýklarý sprey orucu bozmaz Ýzahý yukarýda bulunmaktadýr
11 ParfĂĽm ve kolonya
orucu bozar mĂ˝?
Parfüm ve kolonya Hanefî mezhebine göre; orucu bozmaz ve zarar vermez, Þâfîi mezhebine göre ise; haramdýr, çünkü bu maddeler necis olarak belirlenmiþtir Kullanýlmasýna cevaz verilmez
12 Oruçlu kimse diþ
tedavisi yaptýrabilir mi?
Oruçluyken diþ tedavisi yaptýrmak; tedavi esnasýnda aðýzda biriken kan ve suyun yutulmamasý þartýyla orucu bozmaz
13 Diþ fýrçalamak orucu bozar mý?
Oruçlu iken aðýz ve diþ temizliðinin diþ fýrçasý ve diþ macunu kullanarak yapýlmasý oruca zarar vermez
14 Sakýz çiðnemek
orucu bozar mĂ˝?
Önceden çiðnenmiþ, þekersiz, tatsýz bir sakýzýn çiðnenmesi orucu bozmamakla beraber yutulma tehlikesi bulunduðundan mekruh sayýlmýþtýr
15 Kan aldýrmak
orucu bozar mĂ˝?
Esasta kan aldýrmak orucu bozmamakla birlikte, oruçlunun direncini düþürdüðü ve güçsüz düþürdüðü için mekruh görülmüþtür
16 Kusmakla oruç bozulur mu?
Mide içindeki gýdanýn kendiliðinden dýþarý atýlmasý, yani kusma irade dýþý gerçekleþtiðinde oruç bozulmaz
17 Makyaj yapmak veya
yaptýrmakla oruç bozulur mu?
Oruçluyken makyaj yapmak orucu bozmaz
18 Uçakla seyahat eden
oruçlu þahýs iftarýný nasýl yapar?
Uçmakta olan oruçlu þahýs, üzerinden geçmekte olduklarý ülkede iftar vakti girdi ise, bu duruma itibar ederek orucunu açar
19 Orucu bozan
Ăľeyler nelerdir?
HanefĂ® mezhebine göre orucu bozan Ăľeyler; hata ile bir Ăľey yemek, içmek, bir Ăľey yutmak (yĂĽzerken su yutmak, tadĂ˝na bakarken yemeĂ°i yemek, gusĂĽl veya abdest alĂ˝rken su içmek, aĂ°za giren karĂ˝, yaĂ°mur suyunu yutmak…gibi) HayĂ˝z (regl) görmek, doĂ°um yapmak, bayĂ˝lmak, delirmek, kendini isteyerek aĂ°Ă˝z dolusu kusturmak (aĂ°Ă˝z dolusu olmazsa bir Ăľey olmaz), fitil takmak, imsak girdiĂ°i halde hata ile yiyip içmeye devam etmek orucu bozar
20 Orucu bozmayan
gĂĽncel Ăľeyler nelerdir?
Týrnak, saç, sakal kesmek Vücut temizliði yapmak, saç boyamak, oje sürmek, göze sürme çekmek, yüze makyaj yapmak, çiçek, esans, misk koklamak, öpmek, gülmek, þakalaþmak, baðýrmak, aðlamak, biriktirilmemiþ tükürüðü yutmak, diþ fýrçalamak, göze ilaç damlatmak, lens takmak, takma diþleri aðza yerleþtirmek, diþ eti kanamasýnýn tadýný aðýzda hissetmek, öksürükle aðza gelen balgamý yutmak, geðirtiyle boðaza gelen mide suyunun geri yutulmasý, burundaki sümüðü genizden çekip yutmak, sahurdan diþler arasýnda kalmýþ nohuttan küçük gýda artýðýný yutmak, eþini uðurlarken sarýlmak, öpmek, çocuklara sarýlýp öpmek, onlarla oynamak, dedikodu yapmak-yalan söylemek (fakat günah iþlenmiþ olur), serinlemek için eli, yüzü yýkamak veya duþ almak, bakarken veya düþünürken boþalma yaþamak orucu bozmaz
21 DudaĂ°a sĂĽrĂĽlen
ruj orucu bozar mĂ˝?
Oruçluyken dudaða sürülen ruj orucu bozmamakla beraber rujun emilmesi, tadýna varýlmasý mekruhtur Orucun anlam ve gayesi göz önünde tutulduðunda oruçluyken ruj sürmemek orucun sýhhati açýsýndan yerinde bir harekettir
22 Ýnsanýn eþiyle öpüþmesi,
kucaklaĂľmasĂ˝ orucu bozar mĂ˝?
Esas itibari ile insanýn eþiyle öpüþmesi orucu bozmaz Fýkýh ve ilmihal kitaplarýnda; biraz ileri gidildiði takdirde orucun bozulmasýna sebep olabilecek þeyler mekruh sayýlmýþtýr Bu açýdan bakýldýðýnda kendilerinden emin olmayan eþlerin bir birleriyle þakalaþmasý, öpüþmesi mekruh sayýlmýþtýr
23 Oruç fidyesi nedir? Kimler
fidye verir? Fidye ne kadardýr?
AĂ°Ă˝r bir hastalýða yakalanan ve iyileĂľme umudu olmayan hastalar ve oruç tutmaya gĂĽcĂĽ yetmeyen yaĂľlĂ˝lar tutamadĂ˝klarĂ˝ oruçlarĂ˝nĂ˝n kâzasĂ˝nĂ˝ hiçbir zaman yapamayacaklardĂ˝r Bu durumda onlar tutamadĂ˝klarĂ˝ oruçlarĂ˝n borcundan kurtulmak için kurtuluĂľ bedelini, yani fidyesini verirler Fidye, “her bir oruç için bir fakiri doyuracak” Ăľeklinde verilir Fidyenin miktarĂ˝nĂ˝n alt çizgisi budur Fidyenin, kiĂľinin mutfak harcamasĂ˝ göz önĂĽnde tutularak belirlenmesinde de hayĂ˝r vardĂ˝r
24 Ramazan orucunu tutamayacak hastanýn fidyelerini Ramazan ayý
çýkmadan vermek doðru mu?
Oruç fidyesi, oruç tutamadýkça verilir Geleceðe yönelik borç ödeme olmaz Çünkü gün yaþanmadýkça, oruç borcu meydana gelmedikçe fidye verilmez
25 Oruçluya mekruh
haller nelerdir?
Tükürüðünü aðýzda biriktirip yutmak, zorunlu olmadýðý halde bir þeyin tadýna bakmak, aðza alýp çiðnemek, zayýf düþecek þekilde kan vermek, aðýr iþlere giriþerek vücudu yormak, uykusuz býrakmak
26 Farz olmasýnýn þartlarý nelerdir?
Farz olmasý için öncelikle Müslüman olmak gerekir Ýkinci olarak ergenlik çaðýna girmiþ ve akýllý durumda olmalý ve üçüncü olarak oruç tutmaya gücü yetmelidir
27 Hasta oruçlarýný tutamadan
ölse, oruç fidyelerini eþi veya
çocuklarý onun yerine verebilir mi?
Ölünün arkasýndan oruç borçlarýnýn fidyesi yakýnlarý tarafýndan verilmesi câizdir Vefat edenin günahlarýnýn affýna yakýnlarýnýn yardýmcý olmasý beðenilen, övülen (mendup) bir davranýþtýr
28 Oruç fidyesi bir yoksula mý, yoksa birkaç yoksula
mĂ˝ verilir?
Tutulamayan oruçlarýn fidyeleri bir yoksula verilebileceði gibi bir çok yoksula da pay edilebilir
29 Orucun sýhhat
ĂľartlarĂ˝ nelerdir?
Tutulan orucun geçerli olabilmesi için öncelikle niyet getirilmiþ olmasý, daha sonra orucu bozan hallerden kesinlikle uzak durmak gerekir Ayrýca bayanlarýn regl ve loðusa hallerinden çýkmýþ olmalarý gerekmektedir
30 Ramazan orucuna
her gĂĽn niyet Ăľart mĂ˝?
Oruç bir ibadettir Ăťbadeti âdetten ayĂ˝rt etmek için baĂľlamadan evvel niyet ĂľarttĂ˝r Tutmak istenilen oruca kalben olsun niyet etmek yeterlidir Fakat niyetin dille ifade edilmesi takdir gören bir davranýþtĂ˝r Oruç için sahura kalkmak da niyet sayĂ˝lĂ˝r Ramazan’Ă˝n her gĂĽnĂĽ için ayrĂ˝ ayrĂ˝ niyet etmek; fakihlerin çoĂ°unluĂ°una göre ĂľarttĂ˝r ÇünkĂĽ her bir gĂĽnĂĽn orucu kendi baþýna bir ibadettir
31 Orucun niyet vakti ne zaman baĂľlar, ne zaman biter?
Ýçinde bulunulan gün bitmeden, yani güneþ batmadan ertesi gün tutulacak oruç için niyet edilemez Ramazan orucunun kazâsý, baþlanýlmýþ bir nafile orucun kazâsý, bütün kefâret oruçlarý ve zamaný belirlenmemiþ (mutlak) adak oruçlarýnýn niyet zamaný; gecenin baþlamasý ile bitimine kadardýr
Ramazan orucu, zamanĂ˝ belirlenmiĂľ adak orucu, bĂĽtĂĽn nâfile oruçlar ki bunlar belli bir zamana baĂ°lĂ˝ olan oruçlardĂ˝r Bu oruçlarĂ˝n niyeti; akĂľam gĂĽneĂľinin batýþýndan itibaren ertesi gĂĽnĂĽn yarĂ˝sĂ˝ndan (öðleden) öncesine yani istivâ zamanĂ˝ndan önceye kadar; ‘hiçbir Ăľey yememiĂľ olma ĂľartĂ˝yla’ yapĂ˝labilir Daha sonraya kalan niyet geçerli deĂ°ildir
32 Bir oruca, “hem
kefârete hem de nâfileye”
diye niyet edilebilir mi?
Her oruca bir niyetle
baþlanmasý þarttýr
33 Kefâret orucu olan bir
bayan regl (ay baþý kanamasý) durumundan ötürü nasýl
peþ peþe oruç tutabilir?
Kefâret orucu olan bayan oruçlarýna baþlar, regl olana dek oruca devam eder Söz konusu döneme girdiðinde orucuna ara verir ve bitene kadar bekler Daha sonra gusül alýp býraktýðý yerden oruçlarýna devam eder
34 Namaz
kýlmayanýn
tuttuðu oruç kabul edilir mi?
Her ibadet kendi baþýna deðerlendirilir Yani namaz kýlmayanýn tuttuðu oruç kabul olmaz diye bir þey söylenemez Namaz kýlmayan bir kiþi orucun kurallarýna uyduðu müddetçe oruçlarý geçerli olup oruç mükellefiyetini yerine getirmiþ olur ve oruç sevabýný da hak eder Bununla birlikte oruçlu olarak kýlýnan namazlarýn sevabý da çok büyüktür
36 Oruçlu iken arkadan
veya önden fitil koymak
orucu bozar mĂ˝?
Oruçlu iken arkadan fitil kullanmak orucu bozar Bundan dolayý sadece kazâ gerekir, kefâret gerekmez
Kadýnýn cinsel organýna ilaç veya benzeri herhangi bir þeyin akýtýlmasý veya doktora muayene olmasý orucunu bozar Kazâ gerekir
Erkeðin cinsel organýnýn içine akýtýlan ilaç Hanefîlere göre orucu bozmaz; Þafiilere göre ise bozar
36 Düþük yapan
kadýnýn orucu bozulur mu?
Düþük yapan bir kadýnýn yaptýðý düþüðün saç, týrnak gibi bazý uzuvlarý belirgin hale gelmiþse bu kadýn, yaptýðý bu düþükle loðusa sayýlýr ve orucu da bozulur
37 Oruçlu iken buruna, göze damlatýlan ilaç orucu bozar mý?
Burna akĂ˝tĂ˝lan ilaçla oruç bozulur Bu durumda oruçlu o gĂĽnkĂĽ orucuna devam eder Ramazan’dan sonra bir gĂĽn kaza eder Göze damlatĂ˝lan ise -eseri boĂ°azda hissedilse bile- orucu bozmaz
38 Oruç tutmanýn yasak
olduĂ°u gĂĽnler nelerdir?
Ramazan bayramýnýn birinci günü, kurban bayramýnýn dört günü oruç tutulmaz, câiz deðildir Tahrîmen mekruhtur Bayram günü yakýnlarýmýzla bayramlaþmak, yiyip içmek, sevinçlere ortak olmak gereklidir Bu günlerde oruç tutulacak olsa günah iþlemiþ olmakla beraber oruç geçerlidir Bu oruç bozulacak olsa kazâ ve kefâret gerekmez Çünkü câiz olmayan bir görev yüklenilmiþtir
39 Alkollü iken oruç
tutulabilir mi?
Alkol alarak sarhoþ olmuþ kiþiler namaz kýlamaz, oruç tutamazlar Ancak alkolün tesiri bitip bilincine kavuþtuðunda oruç tutabilir Çünkü ibadetlerde bilinçli yani aklý baþýnda olmak þarttýr
40 Oruçlu iken aðrýyan diþe
ilaç koymak orucu bozar mý?
Aðrýyan diþin sancýsýný kesmek için diþe damlatýlan veya koyulan ilaç, yutulmadýkça orucu bozmaz
41 Oruçlu tiryakinin sigara dumanýný solumasý veya dumanýn boðazýna kaçmasý orucunu bozar mý?
Sigara dumanýnýn havaya karýþmýþ halini teneffüs etmek orucu bozmaz Çünkü insan hava almak zorundadýr Teneffüs olayý yeme, içme ile ilgili deðildir Fakat bilerek, isteyerek sigaranýn tütmekte olan dumanýný, buhurdanlýðýn dumanýný içine çekmek, duman üzerinde nefes almak orucu bozar
42 Oruçluya mekruh olan
ve olmayanlar nelerdir?
Orucun bozulmasýna sebep olacak davranýþlar ile orucun anlam ve gayesine ters düþen, yakýþmayan þeyler dinen mekruh sayýlmýþtýr Örneðin, bir þeyi tatmak, çiðnemek; o þeyi yutma riski taþýdýðýndan oruçluya mekruhtur Fakat piþirdiði yemekten sorumlu olan kiþi, yemeðin tadýna bakmasý gerektiðinde bakar ve aðzýný çalkalar
Eþlerin öpüþmesi; oruca zarar vermemekle beraber ileri bir davranýþa yol açabilirliðinden dolayý mekruhtur
Diþ temizliði için diþ fýrçalamak veya misvaklamak mekruh olmamakla beraber bu harekette aþýrýlýða gitmek mekruhtur
43 Geçici hastalýðýn, hayýzýn (regl), loðusalýðýn sebep olduðu kazâ oruçlarýnýn fidyesi verilir mi?
Bu oruçlarýn fidyesini vermek gerekmez Kiþi iyileþtiðinde, yani oruç tutacak duruma geldiðinde Ramazan ayý dýþýnda kazâ oruçlarýný istediði günlerde tutar
44 Sigara içmek, morfin
yapmak orucu bozar mĂ˝?
Sigara, nargile gibi keyf veren tütün kökenli dumanlý maddeler ile tiryakilik gereði alýnan tüm maddeler (morfin gibi) oruç yasaklarý kaps----- girmektedir Oruçlu iken bu tür maddelerden bir tanesi kullanýldýðýnda oruç bozulur
45 Oruçlu kimsenin yapmasý
uygun olan Ăľeyler nelerdir?
Oruçlu kiĂľinin, dilini gereksiz sözlerden, kötĂĽ-çirkin kelimelerden korumasĂ˝, gözlerini ve ellerini helâl olmayan Ăľeylerden çekmesi, her zamankinden daha fazla kibar ve nazik olmaya çalĂľmasĂ˝, vaktini ilim yaparak, Kur’an okuyarak, dua, salâvat, zikir ve insanlarĂ˝n faydalanacaĂ°Ă˝ iĂľlerle doldurarak geçirmesi, yardĂ˝ma muhtaçlara maddĂ® ve mânevĂ® yardĂ˝mlarda bulunmasĂ˝, temizlenmesi gerektiĂ°inde oyalanmamasĂ˝, iftar yemeĂ°inde aceleci olmasĂ˝, yoksul oruçlulara kolaylĂ˝klar saĂ°lamasĂ˝, Ăľefkat ve merhametinin sĂ˝nĂ˝rlarĂ˝nĂ˝ geniĂľletmesi kendisi için mĂĽstehaptĂ˝r Yani bu Ăľekilde hareket ettiĂ°inde oruçlarĂ˝nĂ˝n sevabĂ˝ gayreti ölçüsĂĽnde katlanarak artar

DR JALE ÞÝMÞEK