Haziran 25, 2019, 12:16:48 S
Haberler:

Ve: Þayet kulak vermiþ veya aklýmýzý kullanmýþ olsaydýk, (þimdi) þu alevli cehennemin mahkûmlarý arasýnda olmazdýk! diye ilâve ederler. (Mulk -10)

Yedi Kýraat (Kýraatý Seb'a)

Balatan Fussilet, Eyll 10, 2017, 10:13:11 S

« nceki - sonraki »

0 ye ve 1 Ziyareti konuyu incelemekte.

Aa git

Fussilet

Yedi Kýraat (Seb'a)
 

Yedili kýraat tasnifini her ne kadar Ýbn Mücâhid ortaya koy­muþ ise de onu yüz yýllar boyunca eðitimin bir parçasý haline ge­tirerek tüm dünyaya yayan Endülüslü âlimlerdir. Kýraat ilmini Maðrib ve Endülüs'e ilk defa er-Ravda adlý eserin müellifi Ahmed b. Muhammed et-Talemenkî Meâfýrî (ö. 429/1038) h. III. yüzyýÝm sonlarýnda sokmuþtur.[229] Ýlme büyük deðer verilen Endülüs bölgesi zamanla kýraat ilminin en büyük merkezi haline gelmiþ­tir. Endülüs kýraat âlimleri arasýnda Mekki b. Ebû Talib Kaysî (ö. 437/1045), Ebû Amr ed-Dânî (ö. 444/1053) ve Ebû Muham­med el-Kâsim b. Firrûh b. Halef er-Ruaynî eþ-Þâtýbî (ö. 590/1194) adýný özellikle anmamýz gerekmektedir. Çünkü bun­lardan birincisi özellikle iþin teorisyenliðini yaparken diðer ikisi yedi kýraati dini ilimler tahsilinin bir parçasý haline getirmiþtir.

Ebû Amr Osman b. Saîd b, Ömer ed-Dânî el-Emevî 371 (981) yýlýnda muhtemelen Kurtuba'da doðdu ve ilim tahsiline 386 yýlýnda baþladý. Eðitimini 397 yýlýnda Kayrevân'a yaptýðý yolculuk ve Mýsýr seyahati ile sürdürdü. 398 yiîýnda Mýsýr'dan Hicaz'a geçerek haccetti ve 399 yýlýnda Endülüse döndü. Bu se­yahatinde Mýsýr, Mekke ve Medine'deki ilim adamlarýndan istifâ­de etti ve birçok ilme dair eserler okudu rivayetler topladý.[230] Ýbn Mücâhid'in Kitâbü's-Seb'a'sini bu seyahatinde Ebû Müslim el-Kâtib'den dinledi. Dönüþünden sonra Kurtuba (399-403) ve Sarakusta'da (403-409) bulunup ilmî faaliyetlerini sürdürdü. 409 (1012) yýlýnda Dâniye'ye yerleþti 417 yýlýna kadar burada bulunduktan sonra bazý þartlar gereði Mayurka'ya gitti ve sekiz yýl burada yaþadý. 417 yýlýnda yeniden Dâniye'ye döndü ve 444 (1053) yýlýndaki vefatýna kadar burada kaldý. Buradaki uzun ikâmeti sebebiyle ed-Dânî nisbesiyîe anýlsa da kendi devrinde Ýbnü's-Sayrafî diye tanýnmýþtýr. Eþ'arî ve Mâliki mezheplerine baðlý olan Dânî güçlü bir hafýzaya ve kýraat kabiliyetine sahipti. [Erken bir dönemde yaþamýþ olmasý sebebiyle kýraat âlimlerine kadar ulaþan kýraat senetleri muteberdir. et-Teysifin giriþ kýs­mýnda yedi kýraat imamýna ulaþan tariklerini ayrýntýlý olarak vermiþtir. Arap dili ve edebiyatýnda da mahir olan Dânî'nin bir kýsmý konusunda bilgi sahibi olamadýðýmýz eserleri Ýslâm dünya­sýnda çok þöhret bulmuþtur. Kendisinden sonraki âlimlerden bü­yük bir kýsmý onun görüþlerine eserlerinde yer vermiþ ve düþün­celerine deðer atfetmiþtir.

Dânî toplam sayýsý 120'ye ulaþan ve bir kýsmý günümüze in­tikal eden eserlerinde Kur'ân tarihi, kýraatler, kýraatlerin eðitimi ve kýraatlerdeki tartýþmalý konular üzerinde durmuþtur. Onun ye­di kýraati eðitim sistemi içerisine sokan en meþhur kitabý et-Teysîr fi'l-kuââti's-seb' adlý tek ciltlik orta boy çalýþmasýdýr, Bu eserin tahkik ve tahriri oryantalist Otto Pretzl tarafýndan yapýla­rak ilmî usûllere göre neþredilmiþtir. Aslýnda kýrk rivayet ile alt­mýþ tarîkin bir araya getirildiði Câmi'u'l-beyân fi'I-kirââti's-se[231] adlý çalýþmasý daha geniþ olmakla birlikte Teysîr kadar tanýnma­mýþ ve yaygýnlaþmamýþtýr.[232] Aynca onun et-Ta'rif'fi IhülaR'r-ruvât an Nafý'[233] Ahmfü's-seb'ati'l-Kur'ân,[234] el-îdgâmül-kebîr fi'I-Kur'ân,[235] el-Müktefa fý'1-vakfý ve'1-ibtidâ' fi kitabillahi azze ve ceUe[236] el-Muhkem ve el-Muknf adlarýyla Kur'ân tarihi, kýra­at ve tecvide dair çalýþmalarý vardýr. Bize ulaþýp ulaþmadýðý bi­linmeyen ancak Ýbnü'l-Cezerî ile Zehebî'nin kýraat âlimlerine dair eserlerinin  temel kaynaklarýndan  olan   Tabakâtü'l-kurrâ  ve'I-mukriîn adlý hacimli çalýþmasý da önemli olmalýdýr.[237]

Yine Endülüslü olan ve Þâtýbî diye bilinen Ebû Muhammed el-Kâsým b. Firrûh b. Halef er-Ruaynî eþ-Þâtýbî (Ö. 590/1194), Dânî'nin meþhur eseri et~Teysîf\ kolay ezberlenmesi için özet bir biçimde Hýrzü'l-emani ve vachü't-tehani adýyla þiir dilinde ifâde etmiþtir. eþ-Þâtýbiyye diye bilinen manzum eser kýraat-i seb'a eðitiminde en temel kitap derecesine yükselmiþtir. Ebû Muham­med eþ-Þâtýbî 538 (1144) yýlýnýn sonlarýna doðru Þâtýba'da dün­yaya geldi. Buradaki hocalardan kýraat ve hadis okudu, ardýndan yakýn bir þehir olan Beiensiya'ya gitti. Burada kýraatleri ve et-Teysîfý hafýzasýndan Ebü'l-Hasan b. Hüzeyle arz etti. Ebû Amr ed-Dânî'nin günümüze intikal etmeyen Tabakâtü'l-kurrâ'sim da Ebû Hüzeyl'den dinledi. Þâtýbî daha sonra hacca gitti ve bu se­yahatinde bulunduðu yerlerde dönemin önde gelen muhaddis, kurra ve âlimlerinden dersler okudu, rivayetler aidi. Hac sonrasý Mýsýr'a gelen Þâtýbî burasýný kendisine vatan edindi ve vefatýna kadar burada kaldý. Döneminde Mýsýr bölgesinde kýraat ilminin baþý idi. Çok sayýda talebe yetiþtirdi ve yedi kýraatla ilgili kaside­leri çok sayýda insan tarafýndan ezberlendi. Bu yolla yedi kýraat Bütün Ýslam dünyasýna yayýldý.[238]



[229] Ýbnü'l-Cezerî, en-Neþý\ I, 34.

[230] Kendilerinden kýraat aldýðý hocalan ve ders verdiði talebeleri için bk. Ebû Amr ed-Dânî, et-Teysk fi'1-kýrââti's-seb' (nþr. Otto Pretzl), Ýstanbul 1930, :   s. 10-16, naþirin giriþi, s. he-vav.

[231] Kemal Atik tarafýndan doktora çalýþmasýna konu olan eser Ýlmî bir çalýþ­ma ile birlikte tabedilmiþtir (bk. Abdülmüheymin Tahhan, el-Ýmam Ebû Amr ed-Dânî ve kitabühû CamÝü'I-beyân fi'1-kýrââti's-seb', Mektebetü'l-Menare, Mekke 1988).

[232] Bu eserin tanýtýmý için bk. Kemal Atik, "", DÝA, Ýstanbul 1995, VII, 104-105. (104-105)

[233] nþr. TehamÝ Raci Haþlmi, thyaü't-Türasi'l-îslami, MuhammedÝyye 1982.

[234] nþr. Abdülmüheymin Tahhân, Darü'l-Menar, Mekke 1988.

[235] nþr. Züheyr Gazi Zahid, Alemü'l-Kütüb, Beyrut 1993.

[236] nþr.   Cayid   Zeydan   Muhlif,   Vezaretü'l-Evkâf  ve'þ-Þuûni'd-Dîniyye. Baðdad 1403/1983; nþr. Yusuf Abdurrahman Mar'aþlî, Müessesem'r-Risâle, Beyrut 1984.

[237] Hayatý, ilmî kiþiliði ve eserleri için bk. Dânî, et-Teysîr, naþirin giriþi, s. dâl-ha; Zehebî, Ma'rifetü'I-kurrâ', II, 773-781; Ýbnü'l-Cezerî, Gayeni'n-Nihâye fftabakâü'1-kunâ (nþý. G. Bergstraesser), I-II, Beyrut 1402/1982, I, 503-505; Abdurrahman Çetin, "Dânî", DÝA, Ýstanbul 1993, VHI, 459-461.

[238] Hayatý ve kýraat iîmindeki yeri için bk. Zehebî, Ma'rifctü'l-kurrâ', III, 1110-1115; Ýbnü'l-Cezerî, Gayetü'n-NMye, II, 20-23. Abdülhamit Birýþýk, Kýraat Ýlmi ve Tarihi, Emin Yayýnlarý, Bursa 2004: 88-91.


içimdeki tüm putlarý kýrdým ve sana yöneldim Rabbim...
Bu geliþimi kabul et, beni benden al, beni sana baðýþla...
-Fussilet-
_____________________________________________
Bugün gam tekkegahýnda feda bir canýmýz vardýr
Gönül abdal-ý aþk olmuþ gelin kurbanýmýz vardýr
Çimende bülbülü gördüm yaman efgan ile söyler
Dili kahhar ile her dem gül-i handanýmýz vardýr


Urfalý Abdi


Oruç nedir?, Orucu Bozan Haller ,  Ramazan Orucu...

Yukar git