Haziran 27, 2019, 04:19:28 ÖS
Haberler:

Onlar þöyle cevap verirler: Evet, doðrusu bize, (bu azap ile) korkutan bir peygamber gelmiþti; fakat biz (onu) yalan saymýþ ve: Allah'ýn bir þey gönderdiði yok; siz olsa olsa büyük bir sapýklýk içindesiniz! demiþtik. (Mulk -9)

Haremlik – SelamlĂ˝k Ăťslâm’Ă˝n Emri Midir?

Baţlatan MiM, Aralýk 09, 2010, 05:17:00 ÖÖ

« önceki - sonraki »

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

MiM

Ăťslâm âleminde öteden beri haremlik - selamlĂ˝k uygulamasĂ˝ bulunmaktadĂ˝r. Þüphesiz bu uygulama bir takĂ˝m nedenlerle ortaya çýkmýþtĂ˝r. YararlarĂ˝ yanĂ˝nda sakĂ˝ncalarĂ˝ da yok deĂ°ildir. Haremlik – SelamlĂ˝k konusunu deĂ°erlendiren D. Mahmut Selam Zenati þöyle der: “Haremlik – SelamlĂ˝k sisteminin cahiliye devri AraplarĂ˝nda, Rasulullah ve RaĂľid Halifeler zamanĂ˝nda bulunmadýðý tarihi bir gerçektir. Emeviler Dönemi’nde yalnĂ˝z Emevi kadĂ˝nlarĂ˝ için oluĂľturulan bu sistem Abbasiler döneminde kurumlaĂľmýþtĂ˝r. Ăťslam’dan önce kadĂ˝n – erkek ihtilatĂ˝ – bir arada bulunmasĂ˝ – AraplarĂ˝n köklĂĽ adetlerindendi. Ve kadĂ˝n erkek arasĂ˝nda tam bir diyalog olabiliyordu. KadĂ˝nlar Ukaz panayĂ˝rĂ˝na gelir, Ăľiirler okur ve erkeklerle konuĂľurdu. Nitekim savaĂľlara da katĂ˝lĂ˝rlardĂ˝. Ăťslam bu sistemi devam ettirdi. Resulullah, RaĂľid halifeler ve Emeviler devrinde kadĂ˝nlar erkeklerle karýþýr ve sosyal hayatĂ˝n tĂĽm iĂľlerinde görĂĽnĂĽrdĂĽ.” (BakĂ˝nĂ˝z. Dr. Abdulhamit Ăťsmail el-Ensari, eĂľ-Ăžura ve Eseruha fi’t-dimukratiyye, 271. dipnot)



Zaten – “…Kendi evlerinizde veya babalarĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde veya annelerinizin evlerinde veya erkek kardeĂľlerinizin evlerinde veya kĂ˝z kardeĂľlerinizin evlerinde veya amcalarĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde veya halalarĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde veya dayĂ˝larĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde veya teyzelerinizin evlerinde veya anahtarlarĂ˝na sahip olduĂ°unuz evlerde ya da dostlarĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde yemek yemenizde de bir sakĂ˝nca yoktur. Bir arada veya ayrĂ˝ ayrĂ˝ olarak yemek yemenizde de bir sakĂ˝nca yoktur...” (Nur 61) ayetinde bu durum belirtilmektedir.



Nitekim Resulullah zamanĂ˝nda MĂĽslĂĽman kadĂ˝nlarĂ˝n erkeklerle beraber savaĂľlara katĂ˝ldýðý ve deĂ°iĂľik hizmetler sunduĂ°u bilinmektedir. Bir adet olarak ortaya çýkan haremlik – selamlĂ˝k uygulamasĂ˝ Ăťslâm’Ă˝n emri olmadýðý gibi o Ăľekilde davranýþlarda Ăťslâm’Ă˝ baĂ°lamaz. Ancak toplumda her iki cinsin oturup kalkmalarda rahat etmesi, rahat konuĂľmasĂ˝ ve serbest davranmasĂ˝ açýsĂ˝ndan böyle bir gelenek oluĂľmuĂľtur. Gerek rahat davranmak, gerekse iffetini korumada duyarlĂ˝lĂ˝k göstermek düþüncesiyle bu Ăľekilde namahrem / yabancĂ˝ olanlarĂ˝ ayrĂ˝ oturmasĂ˝nĂ˝ yeĂ°leyenlere elbette saygĂ˝ duymak gerekir. Hz. Peygamber’in, “þüpheli Ăľeylerden sakĂ˝nan dinini ve Ă˝rzĂ˝nĂ˝ korumuĂľ olur” buyruĂ°undaki gibi kiĂľinin þüpheli gördĂĽĂ°ĂĽ Ăľeylerden sakĂ˝nmasĂ˝ ve kendini korumasĂ˝ þüphesiz takdire deĂ°er bir duyarlĂ˝lýðýn göstergesidir.



Ayrýca herkes inanýþ ve davranýþlarýnda özgürdür. Herkesi baðlayan dinin bir hükmü olarak algýlanmadýðý veya baþkalarýna lanse edilmediði sürece, hangi düþünceyle olursa olsun insanlarýn bu þekilde davranmasýna da saygý duymak gerek.



Ancak – fitne zamanĂ˝dĂ˝r, karýþýk oturmalarda fitne olur gibi – deĂ°erlendirmeler doĂ°ru deĂ°ildir. ÇünkĂĽ fitne her devirde söz konusu olduĂ°u gibi, karýþýk oturmalarda da mutlaka fitnenin olacaĂ°Ă˝ da doĂ°ru deĂ°ildir. Fitne zamanĂ˝ diyerek her zaman geçerli olan Ăťslâm’Ă˝n öðretilerini görmezlikten gelmek doĂ°ru olmaz.



Prensip olarak kadĂ˝n – erkek ayrĂ˝ veya karýþýk olarak oturmak mĂĽbahtĂ˝r/serbesttir. Ă–nemli olan, mĂĽmin kadĂ˝nlarĂ˝n ve erkeklerin davranýþlarĂ˝nĂ˝ dĂĽzenleyen “MĂĽmin erkeklere söyle, bakýþlarĂ˝nĂ˝ kĂ˝ssĂ˝nlar, iffetlerini korusunlar. Bu, onlarĂ˝n arĂ˝nmasĂ˝nĂ˝ daha iyi saĂ°lar. ALLAH yaptĂ˝klarĂ˝ndan þüphesiz haberdardĂ˝r. MĂĽmin kadĂ˝nlara da söyle,i bakýþlarĂ˝nĂ˝ kĂ˝ssĂ˝nlar, iffetlerini korusunlar. SĂĽslerini, kendiliĂ°inden görĂĽnen kĂ˝smĂ˝ dýþýnda, açmasĂ˝nlar. BaþörtĂĽlerini yakalarĂ˝nĂ˝n ĂĽzerine salsĂ˝nlar…” (Nur/30-31) ayetlerinde belirtildiĂ°i gibi, namahrem kiĂľilerin açýlĂ˝p saçýlmamasĂ˝, birbirlerine Ăľehvetle bakmamasĂ˝, karþýsĂ˝ndakini kýþkĂ˝rtacak Ăľekilde cilveli konuĂľmamasĂ˝, kendiliĂ°inden görĂĽnmeyen zĂ®netini / vĂĽcut hatlarĂ˝nĂ˝ göstermek için kĂ˝rĂ˝tarak alĂ˝mlĂ˝ ve çalĂ˝mlĂ˝ yĂĽrĂĽmemesi (Ahzab/32-34) ölçülerine uymak, “…Ýçinizdekini açýklasanĂ˝z da, gizleseniz de ALLAH sizi ondan hesaba çeker…”(Bakara/284) ve “ALLAH gözlerin hainliĂ°ini ve gönĂĽllerin gizlediĂ°ini bilir”(MĂĽmin/19) ayetlerindeki bilince ve duyarlĂ˝lýða sahip olmaktĂ˝r. Bunu kadĂ˝n ve erkeĂ°e öðrettiĂ°imiz ve onlarĂ˝n yaĂľam tarzĂ˝ yaptýðýmĂ˝z zaman yabancĂ˝/namahrem kadĂ˝n ve erkeklerin karýþýk oturmalarĂ˝nda ve birbirleriyle konuĂľmalarĂ˝nda bir sakĂ˝nca olmaz. Bu öðretileri insanĂ˝mĂ˝za öðrettiĂ°imiz, anlayýþ ve davranýþ kuralĂ˝ haline getirdiĂ°imiz taktirde, “…Kendi evlerinizde veya babalarĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde veya annelerinizin evlerinde veya erkek kardeĂľlerinizin evlerinde veya kĂ˝z kardeĂľlerinizin evlerinde veya amcalarĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde veya halalarĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde veya dayĂ˝larĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde veya teyzelerinizin evlerinde veya anahtarlarĂ˝na sahip olduĂ°unuz evlerde ya da dostlarĂ˝nĂ˝zĂ˝n evlerinde yemek yemenizde de bir sakĂ˝nca yoktur. Bir arada veya ayrĂ˝ ayrĂ˝ olarak yemek yemenizde de bir sakĂ˝nca yoktur. Evlere girdiĂ°iniz zaman, ALLAH katĂ˝ndan bereket, esenlik, gĂĽzellik dileyerek selam verin. ALLAH size ayetleri düþünmeniz için böyle açýklar.” (Nur 61) ayette belirtildiĂ°i ĂĽzere iki tarafĂ˝n bir arada oturmasĂ˝nda, konuĂľmasĂ˝nda ve bir sofrada yemesinde bir sakĂ˝nca olmaz. Ama ne yazĂ˝k ki yĂĽzyĂ˝llardĂ˝r bu öðretileri insanĂ˝mĂ˝za yeterince öðretemediĂ°imiz ve yaĂľam tarzĂ˝nĂ˝ bunlarla ĂľekillendiremediĂ°imiz için kimi inanýþ ve anlayýþlarĂ˝n etkisi ve fitneden korunmak düþüncesiyle mĂĽbah/serbest olan Ăľeyleri kendi kendimize yasaklamayĂ˝ ve dinsel kural haline getirip, yaĂľam alanĂ˝nĂ˝ ve davranýþlarĂ˝ kĂ˝sĂ˝tlama yoluna gitmeyi tercih etmiĂľiz. KĂ˝saca, yasaklayarak iĂľi halletmeyi tercih etmiĂľiz. Haremlik – selamlýðýn dinin emri olmadýðýnĂ˝ M. Ăťzzet Derveze þöyle belirtir: “Ăťbn Abbas’tan þöyle bir hadis rivayet edilir: ‘KadĂ˝nlar Rasulullah’a gelerek ‘erkekler sizi bizden alĂ˝koydular veya meĂľgul ettiler, bize de bir gĂĽn ayĂ˝rĂ˝n’ dediler. PerĂľembe gĂĽnĂĽnĂĽ onlara ayĂ˝rdĂ˝. Bu hadis, baĂľka yerlerde bir arada olmak bir yana, vaaz/ders/meclis/toplantĂ˝ yerlerinde bile kadĂ˝nlarla erkeklerin karýþýk bulunmalarĂ˝nĂ˝n caiz olmadýðýnĂ˝ anlatmak için delil olarak gösterilir. Oysa bu rivayet sahih hadis kitaplarĂ˝nda geçmez. Sahih olsa bile, bu konuda delil gösterilmesi doĂ°ru deĂ°ildir. ÇünkĂĽ rivayet, Rasulullah’Ă˝n meclislerinde / oturumlarĂ˝nda kadĂ˝nlarla erkeklerin bir arada bulunmalarĂ˝nĂ˝ yasaklamadýðý gibi, bu oturumlarda kadĂ˝nlarĂ˝n erkeklerle beraber bulunmalarĂ˝nĂ˝ Rasulullah’Ă˝n yasakladýðýnĂ˝ da belirtmez.



(Birbirleriyle evlenmeleri caiz olan yabancĂ˝ kadĂ˝n ve erkeĂ°in baĂľkalarĂ˝nĂ˝n göremediĂ°i veya tenha yerlerde baĂľ baĂľa kalmasĂ˝ demek olan halvet olmaksĂ˝zĂ˝n) fitne, þüphe ve mĂĽnker söz konusu deĂ°ilse, kadĂ˝nlarla erkeklerin bir arada olmasĂ˝nĂ˝ Kur’an ve sĂĽnnette yasaklayan bir Ăľey yoktur. KadĂ˝nlar, erkeklerin yanĂ˝nda sormaya utandĂ˝klarĂ˝ özel meselelerini sormak için Rasulullah’la baĂľ baĂľa kalmayĂ˝ istemiĂľ, Rasulullah’da bunu kabul etmiĂľ olabilir. Hatta bir kereye mahsus olmak ĂĽzere özel bir ortamda meydana gelmiĂľ olabilir.



Rasulullah’Ă˝n meclislerinde, mescitlerde ve savaĂľ meydanlarĂ˝nda kadĂ˝nlarla erkeklerin karýþýk bulunduklarĂ˝nĂ˝ belirten hadisler çoktur. Nitekim kadĂ˝nlarĂ˝n hem Rasulullah’a hem RaĂľit halifelere gelerek erkeklerin huzurunda meselelerini arzettiklerini gösteren bilgiler de çoktur. Nitekim Hacc mevsiminde kadĂ˝nlarla erkeklerin tavafta, safa ile Merve arasĂ˝nda, sa’y’da, arafattaki vakfede, oradan mina ve mĂĽzdelifeye geçiĂľte ve ĂľeytanĂ˝n taĂľlanmasĂ˝nda karýþýk olduklarĂ˝ bilinmektedir. BĂĽtĂĽn bu yerlerde kadĂ˝nlar yĂĽzleri açýk ve erkeklerle dirsek dirseĂ°e bulunmaktadĂ˝r…
(M. Ăťzzet Dervez ed-DĂĽsturu’l-Kur’anĂ®, 2/243 – 244)



Bunu gündeme getirmemizin sebebi, toplum olarak yüzyýllardan beri dinin öðretilerine uyacaðýmýz yerde, dini kendi örf, âdet, anlayýþ ve davranýþlarýmýza uydurmamýz ve bunun din olduðuna kendimizi ve baþkalarýný inandýrmamýzdýr. Bu yanlýþ uygulamanýn zaman zaman komik örnekleriyle karþýlaþmýyor da deðiliz. Günde belki birçok kez bahçede, yolda, dolmuþta, parkta, hastanede, maðazada, markette, düðünde, asansör önünde vb. yerlerde namahrem kiþiler karþýlaþýp görüþtüðü ve konuþtuðu, hatta bir arada bulunduðu bir alýþveriþ için maðaza sahibiyle dakikalarca konuþulup pazarlýk yapýldýðý halde kadýn ve erkek olarak evlerinde kendilerinin, akrabalarýnýn, eþlerinin en yakýnlarýndan köþe bucak kaçmalarý, yüzlerini göstermemeleri ve seslerini duyurmamalarý, kýsaca tanýmadýðý, hatta tehlikeli olabilecek bir yabancý gibi davranmalarý çok komiktir. Öyle ki, karþýlaþtýklarýnda karþýlýklý hal hatýr sormalarý, yer vermek, öncelik vermek, bir iþini görmek, yükünü paylaþmak, gibi birbirlerini tanýmamalarý ve yabancýlar gibi davranmalarý da ayný þekilde tuhaf kaçmaktadýr. Örneðin, apartman veya asansör kapýsýnda karþýlaþtýðýnýz komþunuzun annesini, eþini, kýzýný, gelinini tanýmýyorsunuz, onlar da sizi tanýmýyorlar ve bundan dolayý kimse kimsenin halini hatýrýný sormuyor. Böylece ayný bina içinde insanlar bohemler gibi ya birbirlerinin yüzüne bakýp geçiyorlar yahut yüzünü çevirip gidiyorlar. Bu da toplumda insani ve dini iliþkilerimizin ne denli sorunlu olduðunu göstermektedir. Bunun altýnda büyük ölçüde haremlik-selamlýk anlayýþýnýn yattýðýnda þüphe yoktur.



Bunun özellikle MĂĽslĂĽman hanĂ˝mlar açýsĂ˝ndan þöyle bir sakĂ˝ncasĂ˝ da olmaktadĂ˝r; bilindiĂ°i gibi birçok yerde MĂĽslĂĽman erkekler dinsel bilgi ve kĂĽltĂĽrlerini geliĂľtirmek için tefsir, hadis, siyer, vb… alanlarda dini sohbetler yapmakta ve bunun için periyodik olarak bir araya gelmektedirler. Dinin öðrenilmesi ve öðretilmesi açýsĂ˝ndan özellikle gĂĽnĂĽmĂĽz ĂľartlarĂ˝nda zorunlu olan bu bir araya geliĂľlerde kadĂ˝nlar ya onlara eĂľlik etmeyerek evlerinde kalĂ˝p bu bilgi ziyafetinden yoksun kalmakta yahut eĂľlik ettiklerinde ayrĂ˝ odalarda kendi aralarĂ˝nda oturarak bu bilgilenmeden mahrum kalmaktadĂ˝rlar.



Ăślkemizin pek çok yerinde bu sĂĽreci yaĂľayanlar bu gerçeĂ°i bilirler. Bu ortak bilgilenme yerine, çok bĂĽyĂĽk çoĂ°unlukla kadĂ˝nlar kendi aralarĂ˝nda ya örgĂĽ, dantel, oya boya iĂľlerini konuĂľmakta ya da aile ve toplumla ilgili dedikodu yapmakta veya televizyon seyretmekte yahut içi ceviz kabuĂ°unu doldurmayan Ăľeylerle vakit geçirmektedirler. Þüphesiz bunun zararĂ˝ ilk planda mĂĽslĂĽman kadĂ˝nlara oluyorsa da, sonuçta ailenin ve MĂĽslĂĽmanlarĂ˝n tĂĽmĂĽne olmaktadĂ˝r. Oysa edep ve vekar içinde oturup “Evlerinizde okunan ALLAH’Ă˝n ayetlerini ve hikmetini öðrenin. Þüphesiz ALLAH haberdardĂ˝r, latif olandĂ˝r.” (Ahzab / 34) ayetinin belirttiĂ°i gibi, en az bu amaçla evlerde yapĂ˝lan oturumlarda Kur’an’Ă˝ ve Peygamberi tanĂ˝ma sohbetlerinden yararlanmalarĂ˝ hem kendileri, hem çocuklarĂ˝, hem ĂĽmmet için çok daha iyi olur.



Ă–teden beri kadĂ˝n nĂĽfusu özellikle din eĂ°itimi ve öðretimi konusunda ihmal edildiĂ°i için yeterli ehliyete sahip olmadĂ˝klarĂ˝ndan kendi aralarĂ˝nda bu bilgilenme iĂľi de gerçekleĂľmemektedir. Nitekim bu bilgilendirmeyi yapmakta olan kadĂ˝nlarĂ˝n anlattĂ˝klarĂ˝nĂ˝n çoĂ°unlukla Kur’an ve SĂĽnnete dayanmayan vulgarize, yanlýþ veya bidatle karýþýk bilgiler olduĂ°u bilinmektedir. Ne yazĂ˝k ki kendi kendine dini kitaplar okuyup din bilgilerini elde eden kadĂ˝n sayĂ˝sĂ˝ da çok azdĂ˝r. Din konusunda bilgilendirme yapan gerek erkeklerin, gerek kadĂ˝nlarĂ˝n Ăťslâm’Ă˝ okumaya ve öðrenmeye Kur’an’dan baĂľlayarak Kur’an eksenli ve Peygamber örnekli bilgilerle donatĂ˝lmalarĂ˝ ve toplumu bunlarla aydĂ˝nlatmalarĂ˝ en bĂĽyĂĽk dileĂ°imizdir.



Prof. Dr. Ýbrahim Sarmýþ