Haziran 26, 2019, 05:54:59 ÍÍ
Haberler:

E├░er onlar seni, hakk├Żnda bilgin olmayan bir ├żeyi (k├Âr├╝ k├Âr├╝ne) bana ortak ko├żman i├žin zorlarlarsa, onlara itaat etme. Onlarla d├╝nyada iyi ge├žin. Bana y├Ânelenlerin yoluna uy. Sonunda d├Ân├╝├ż├╝n├╝z ancak banad├Żr. O zaman size, yapm├Ż├ż olduklar├Żn├Żz├Ż haber veririm. (Lokman -15)

Osmanl├Ż'y├Ż Cihan Devleti Yapan 150 S├Żr...

Ba■latan liprade, Kasřm 28, 2009, 07:28:26 ÍS

« ÷nceki - sonraki »

0 ▄ye ve 1 Ziyaretši konuyu incelemekte.

liprade

Osmanl├Ż'y├Ż cihan devleti yapan 150 s├Żr

Osmanl├Ż'n├Żn ├╝├ž k├Żtaya yay├Żlarak g├╝├žl├╝ bir devlet olmas├Żndaki s├Żr

E├░itimci-yazar Ali Kara├žam, siyasi, ekonomik, toplumsal, k├╝lt├╝rel ve dini alanlarda yapt├Ż├░├Ż ara├żt├Żrmalar sonucu ortaya ├ž├Żkard├Ż├░├Ż, Osmanl├Ż Devleti'nin, ├╝├ž k├Żtaya yay├Żlarak g├╝├žl├╝ bir devlet olmas├Żndaki s├Żrlar├Żn├Ż, 'Osmanl├Ż'y├Ż Cihan Devleti Yapan 150 S├Żr' kitab├Żnda toplad├Ż.

Tarih e├░itimi de alan Kara├žam, AA muhabirine yapt├Ż├░├Ż a├ž├Żklamada, toplum olarak Osmanl├Ż tarihinin genel olarak siyasi, k├╝lt├╝r, toplumsal yap├Żs├Żn├Żn ve medeniyet y├Ânlerinin bilinmedi├░ini belirtti.

Okullarda daha ├žok sava├żlar├Żn veya antla├żmalar├Żn ├Â├░retildi├░ini dile getiren Kara├žam, Osmanl├Ż'n├Żn 60 farkl├Ż etnik grubu ho├żg├Âr├╝ ├žer├ževesinde y├╝zy├Żllarca b├╝nyesinde bar├Żnd├Żrd├Ż├░├Żn├Ż, bunun do├░ru bir ├żekilde anla├ż├Żlmas├Ż gerekti├░ini anlatt├Ż.

Kara├žam, bu ama├žla, tarih alan├Żnda ├Ânemli ├žal├Ż├żmalar yapan Halil ├Łnalc├Żk, Yusuf Hala├žo├░lu, ├Łlber Ortayl├Ż ve bir├žok tarih├žinin kitab├Żn├Ż okudu├░unu ve harmanlad├Ż├░├Ż bilgiyle b├Âyle bir kitap yazmaya karar verdi├░ini ifade ederek, kitaptaki daha ├žok Osmanl├Ż'n├Żn b├╝y├╝k bir devlet olmas├Żndaki sosyal, siyasal, dini ve k├╝lt├╝rel s├Żrlar├Ż, a├ž├Żklamalar ve anekdotlarla vermeye ├žal├Ż├żt├Ż├░├Żn├Ż bildirdi.

Ali Kara├žam, 'Osmanl├Żn├Żn ├╝├ž k├Żtaya yay├Żlarak g├╝├žl├╝ bir devlet olmas├Żndaki en ├Ânemli s├Żr, himayesi alt├Żndaki etnik unsurlara ho├żg├Âr├╝ ├žer├ževesinde davranmas├Ż ve onlar├Żn dini ├Âzg├╝rl├╝klerini k├Żs├Żtlamamas├Żd├Żr' dedi.

Kara├žam, kitapta, 'Osmanl├Ż devlet y├Ânetimi', 'Osmanl├Ż toplumu', 'Osmanl├Ż ekonomisi', 'Osmanl├Ż'da k├╝lt├╝r ve sanat' ile 'Osmanl├Ż'da e├░itim ve ├Â├░retim' b├Âl├╝mlerinin yer ald├Ż├░├Żn├Ż kaydetti.

-PAD├Ł├×AH ├ŁSTED├Ł├É├ŁN├Ł YAPAMAZDI-


Osmanl├Ż'n├Żn, klasik d├Âneminde ├že├żitli soylardan gelen ve farkl├Ż inan├ž sistemlerine mensup insanlar├Żn, bar├Ż├ż i├žinde bir arada ya├żamas├Żn├Żn ba├żar├Żld├Ż├░├Ż ve bu toplum d├╝zenine ve bar├Ż├ż├Żna, 'Nizam-├Ż Alem' ad├Żn├Żn verildi├░i an├Żmsat├Żlan kitapta, b├╝t├╝n Osmanl├Ż y├Âneticilerinin bu ideal u├░runda fetihler yapt├Ż├░├Ż, zaferler kazand├Ż├░├Ż, M├╝slim ve gayrim├╝slim ayr├Żm├Ż yapmadan insanlar├Żn uzun s├╝re huzur i├žinde ya├żad├Ż├░├Ż anlat├Żl├Żyor.

Osmanl├Ż y├Âneticilerinde, '├ľl├╝rsem ├żehit, kal├Żrsam gaziyim' d├╝├ż├╝ncesinin hakim oldu├░u, '├Łlay├Ż Kelimetullah' yani 'Allah'├Żn ad├Żn├Ż yery├╝z├╝ne yayma davas├Ż' u├░runa ├╝├ž k├Żtaya yay├Żlma m├╝cadelesi verildi├░i aktar├Żlan kitapta, 'ufuk gibi, yakla├żt├Żk├ža uzakla├żan mekan├Żn s├Âz konusu olmad├Ż├░├Ż', bir ideal olan 'K├Żz├Żl Elma'n├Żn Osmanl├Ż'n├Żn 'motor g├╝c├╝n├╝' olu├żturdu├░u kaydediliyor.

Kitapta, padi├żahlar├Żn g├╝nl├╝k faaliyetlerinin programl├Ż oldu├░u, genellikle ├╝├ž saatin ibadet ve Kur'an-├Ż Kerim, iki saatin tarih ve benzeri kitaplar okumaya, alt├Ż saatin ├╝lke sorunlar├Żn├Ż yard├Żmc├Ż ve dan├Ż├żmanlarla g├Âr├╝├żmeye, d├Ârt saatin gezmeye ve avlanmaya, dokuz saatin ise ailesiyle beraber olmaya ve dinlenmeye ayr├Żld├Ż├░├Ż ifade ediliyor.

Vatanda├ż├Żn, padi├żah├Żn yersiz buldu├░u iradesine kar├ż├Ż ├ž├Żkabildi├░i, padi├żah├Żn hukuku ├ži├░neyemedi├░i, hi├ž kimsenin g├Ârevine m├╝dahale edemedi├░i belirtilen kitapta, ├ż├Âyle bir anektoda yer veriliyor:

'1812'de 2. Mahmud, bir ramazan gecesi sesini ├žok be├░endi├░i bir imam├Żn, Beylerbeyi Camisi'nde teravih namaz├Żn├Ż k├Żld├Żrmas├Żn├Ż ister. Bu durum saray├Żn y├╝ksek dereceli memuru olan silahtar a├░a taraf├Żndan caminin imam├Żna iletilir. Cami imam├Ż, 'Buran├Żn imaml├Ż├░├Ż g├Ârevinde bulundu├░um s├╝rece, benden ba├żka kimse namaz k├Żld├Żramaz' diyerek padi├żah├Żn iste├░ini reddeder.'

Padi├żahlar├Żn sanatta halka ├Ârnek olmas├Żn├Żn, tarihe ├Ânem vermesinin, kibirli olmamas├Żn├Żn, devletin i├żleyi├żinin bir disiplin ├žer├ževesinde y├╝r├╝mesinin, b├╝rokratlar├Żn se├žiminde hassas davran├Żlmas├Żn├Żn, devlet kadrolar├Żn├Żn uzmanlardan olu├żmas├Żn├Żn, padi├żahlar├Żn ordunun ba├ż├Żnda bulunmas├Żn├Żn, emeklilikte de hizmete devam edilmesinin, padi├żahlar├Żn tebdil-i k├Żyafetle denetim yapmas├Żn├Żn, Osmanl├Ż'n├Żn y├Ânetim s├Żrlar├Ż aras├Żnda oldu├░u anlat├Żlan kitapta, Osmanl├Ż'n├Żn ├žok geni├ż bir alana yay├Żlmas├Ż nedeniyle, idari y├Ânden baz├Ż ayr├Żcal├Żklara sahip bulunan sancak ve eyaletler bulundu├░una yer veriliyor.

Kitapta, sadrazamlarla vezirlerin, devlet i├żleriyle ilgili padi├żahlarla g├Âr├╝├żt├╝kleri hususlar├Żn gizli kalmas├Ż i├žin saraya zeki ancak 'Bizeban' ad├Ż verilen i├żitme engellilerin al├Żnd├Ż├░├Ż belirtiliyor.

-BEKARLAR ├Ł├ç├ŁN VAKIFLAR KURULURDU-

Osmanl├Ż'n├Żn toplumsal ya├żam├Żnda, d├╝zeni ve y├Ânetim felsefesini, 'Daire-i adliye'yi (adalet dairesi) hakkaniyet ├žemberinin olu├żturdu├░u ifade edilen kitapta, sivil toplum kurulu├żlar├Żn├Żn toplumsal ya├żama katk├Żs├Żn├Żn b├╝y├╝k oldu├░u, sorunlu ailelerin pozitif d├╝├ż├╝ncelere y├Ânlendirildi├░i, g├╝nl├╝k ya├żamda kibarl├Ż├░├Żn ├Ânemli bir de├░er oldu├░u, kom├żular├Żn aileden biri olarak g├Âr├╝ld├╝├░├╝, toplumda inan├ž ├Âzg├╝rl├╝├░├╝n├╝n bulundu├░u, hayvanlar├Ż korumak i├žin vak├Żflar├Żn kuruldu├░una dikkat ├žekiliyor.

'Bekarlar├Ż Evlendirme Vak├Żflar├Ż' arac├Żl├Ż├░├Żyla maddi durumu iyi olmayan bekar gen├žlere destek verildi├░i, bu ├żekilde toplumsal bir ihtiyac├Żn giderilmeye ├žal├Ż├ż├Żld├Ż├░├Ż anlat├Żlan kitapta, Osmanl├Ż'n├Żn toplumsal d├╝zeni hakk├Żnda ├żu bilgilere yer veriliyor:

'Osmanl├Ż'da yalanc├Ż ├żahitli├░i ├Ânlemek i├žin ├že├żitli tedbirler al├Żnm├Ż├żt├Ż. Yalanc├Ż ├żahitli├░i belirlenen ki├żi, kad├Żn├Żn (hakim) emriyle muhz├Żrlar (adli polis) taraf├Żndan uyuz bir e├że├░e bindirilerek su├žunu ba├░├Żran tellal├Żn e├żli├░inde, caddelerde dola├żt├Żr├Żl├Żp te├żhir edildikten sonra serbest b├Żrak├Żlmaktayd├Ż. Yalanc├Ż ├żahitli├░i tespit edilen, hayat├Żn├Żn sonuna kadar ├żahitlik etme hakk├Żn├Ż kaybederdi. Yalanc├Ż ├żahitlere, yap├Żlan i├ż devlet g├╝venli├░ini s├Żk├Żnt├Żya sokacaksa, hapis, padi├żah├Żn ├żahs├Żna zarar verecekse idam cezas├Ż verilmekteydi.

Osmanl├Ż'da ekonomik ya├żam├Żn kalbi olan ├žar├ż├Żlar, esnaf├Żn ├žar├ż├Żda toplanmas├Żn├Żn ard├Żndan dua okunarak a├ž├Żl├Żrd├Ż. K├Âyl├╝lerin, 'avar├Żz ak├žas├Ż vakf├Ż' ad├Ż verilen ortak bir fonu vard├Ż. Fonda biriken paradan, bor├ž verilmesi sebebiyle bir ├Âl├ž├╝de sosyal yak├Żnla├żma sa├░lan├Żyordu. Osmanl├Ż'da toplum hayat├Żnda kitab├Żn ├Ânemli bir yeri vard├Ż. ├ľyle ki hediyele├żme gelene├░e d├Ân├╝├żm├╝├żt├╝. Padi├żah 4. Mehmed, Edirne'de o├░lunun evlenmesi dolay├Żs├Żyla yap├Żlan d├╝├░├╝nde, hediye olarak o├░luna y├╝kl├╝ miktarda kitap vermi├żti.'

Fatih Sultan Mehmed, Ey├╝p ve Ayasofya medreselerinde ├Â├░retmenlik okuyanlar i├žin genel medreselerden farkl├Ż program ├Âng├Âr├╝ld├╝├░├╝, ├Â├░retmen adaylar├Żna Arap├ža, edebiyat, dil bilgisi, matematik derslerinin yan├Ż s├Żra tart├Ż├żma kurallar├Żn├Żn ├Â├░retildi├░i, adab-├Ż muhasebe ve usul-├╝ tedris dersleri de verildi├░ine dikkat ├žekilen kitapta, kahvehanelerin ise birer e├░itim yuvas├Ż oldu├░u, vatanda├żlar├Żn kahvehanelerde, kitap okudu├░u, satran├ž oynad├Ż├░├Ż, gazeller okudu├░u, e├░itim konular├Żnda sohbetler yap├Żld├Ż├░├Ż ifade ediliyor.




"Cehalet h├Żyar olmu├ż gidiyor son s├╝rat/  Enkaz-├Ż be├żer ko├żuyor elde tuzluk al├Żk surat"