Temmuz 19, 2019, 04:13:12 ÍS
Haberler:

├Ł├żte onlar, Rableri taraf├Żndan g├Âsterilmi├ż do├░ru yol ├╝zeredirler ve onlar kurtulu├ża erenlerdir. (Lokman -5)

Salih-i S├Żbki

Ba■latan halvetiyye, Ekim 20, 2009, 08:27:00 ÍS

« ÷nceki - sonraki »

0 ▄ye ve 1 Ziyaretši konuyu incelemekte.

halvetiyye

├Łnsanlar├Ż Hakk'a d├óvet eden, onlara do├░ru yolu g├Âsterip, hak├«k├« sa├ódete kavu├żturan ve kendilerine “Silsile-i aliyye” denilen b├╝y├╝k ├ólim ve vel├«lerin otuz birincisidir. Bitlis vel├«lerindendir. Aslen Bitlislidir. Do├░um t├órihi bilinmemektedir. 1852 (H.1269) senesinde Cizre’nin Buhtan Da├░├Ż k├Âylerinden Basret’te vef├ót etti. T├╝rbesi bu k├Âydedir.Salih-i S├Żbki Hz. S├Żbki ailesinden amcas├Ż Molla Resul-i S├Żbki den ilmi okur.ayn├Ż zamanda Mevlana Halid-i Ba├░dadinin Halifesi Seyyid Taha-├Ż Hakkari ile birlikte Molla Resul-i S├Żbki de beraber ilim okurlar.├Łlim tahsili bitti├░i zaman kendisin gibi talebe olan arkadas├Ż Seyyid Taha-├Ż Hakkari ile birlikte karar verirler.Salih-i S├Żbki derki;Ben Halid-i Cezeri ye gidece├░im.Seyyid Taha-├Ż Hakkari de derki; Ben amcam Seyyid Abdullah’├Żn m├╝r├żidi olan Mevlana Halid-i Ba├░dadi ye gidece├░im.Ve iki b├╝y├╝k veli kendilerine ├žizdikleri yolda y├╝r├╝rler. Evliy├ón├Żn b├╝y├╝klerinden ├×eyh H├ólid Cezir├«'nin sohbetinde kem├óle erdi.Bu zat ├×eyh Halid-i Cezeri’nin b├╝y├╝k damad├Żd├Żr. Bu hocas├Żn├Żn ik├ómet etti├░i Basret k├Ây├╝ne gidip ondan z├óhir├« ve b├ót├Żn├« ilimleri ├Â├░renip hil├ófetle ├żereflenerek ic├ózet ald├Ż. Hocas├Żn├Żn vasiyeti ├╝zerine vef├ót├Żndan sonra Basret k├Ây├╝nde insanlar├Ż ir├ż├ód ile me├żgul oldu ve b├Âlgenin halk├Żn├Ż ir├ż├ód etti.

Ker├ómetleri pek ├žoktur. Cinler de onun sohbetinden istifade etmek i├žin huzurunda toplan├Żrd├Ż. Buhtan emiri Bedir Han├Żn o├░ullar├Żndan biri ├Âlm├╝├żt├╝. Talebelerinden bir k├Żsm├Ż ile birlikte Bedir Hana taziyeye gittiler. Talebeleri yolda, Emire; “Allah ecrini art├Żrs├Żn, sab├Żr versin." gibi ├żeyler s├Âylenmesi i├žin aralar├Żnda konu├żtular. Bedir Han onlar├Żn geldi├░ini duyunca adamlar├Żyla birlikte kar├ż├Żlamaya ├ž├Żkt├Ż. ├×ehir d├Ż├ż├Żnda kar├ż├Żlay├Żp ├×eyh S├ólih S├Żbk├« hazretlerinin elini ├Âpt├╝. At├Żn├Żn ├╝zengisinden tutup arkas├Żndan y├╝r├╝d├╝. ├×ehre girince oturduklar├Ż mecliste emirler, ├ólimler ve halk topland├Ż. Sayg├Ż ile huzurunda oturdular. Bedir Hana o├░lunun vef├ót├Żndan dolay├Ż ba├ż├Żn sa├░olsun derken Emire sanki bir talebesine hitap eder gibi; “Allah ecrini art├Żrs├Żn. Ey Emir! O├░lunun vef├ót├Żn├Ż duyunca ├žok sevindim! ├Łn├ż├óallah di├░er o├░ullar├Żn├Żn b├╝y├╝├░├╝, k├╝├ž├╝├░├╝ de ├Âl├╝r! Ya├żarlarsa senin gibi z├ólim olurlar!” Bu s├Âzleri s├Âyleyince; meclisinde bulunanlar ve talebeleri Emir Bedir Han├Żn z├ólim bir kimse oldu├░unu bildikleri i├žin k├Żz├Żp ona zarar vermesinden ├žok korktular. Emir ├žok k├Żzmas├Żna ra├░men bir├żey diyemedi. Ancak kendi kendine, ben bu z├ót├Ż bir tecr├╝be edeyim. E├░er ger├žekten vel├« bir z├ót ise ona talebe olurum. ├ľyle de├░ilse ├żiddetli bir cez├ó vereyim!” dedi.

├×eyh S├ólih S├Żbk├« k├Ây├╝ne d├Ând├╝kten sonra, Emir, adamlar├Żndan birine helal mal├Żndan k├Żrk mecidiye para verdi. Bu paralar├Żn aras├Żna da haram bir para kar├Ż├żt├Żrd├Ż. E├░er bu haram paray├Ż ay├Żrmadan hepsini al├Żrsa o vel├« de├░ildir, diyerek g├Ânderdi. Emirin adam├Ż Basret k├Ây├╝ne var├Żp paralar├Ż ├×eyh S├ólih S├Żbk├« hazretlerine verip; “Bunlar size, Emir Bedir Han├Żn hediyesidir, diyerek k├Żrk mecidiyeyi ├Ân├╝ne koydu. Emirin helal paralar aras├Żna kar├Ż├żt├Żrd├Ż├░├Ż haram paray├Ż g├Âstererek; “Bunu emire g├Ât├╝r. Bu para haramd├Żr. Onun helal mal├Żndan de├░ildir!” diyerek gelen kimseye geri verdi. Emirin adam├Ż gelip durumu anlat├Żnca, Emir Bedir Han onun vel├« bir z├ót oldu├░unu anlay├Żp ona ├ó├ż├Żk oldu. Huzuruna gidip elini ├Âpt├╝ ve s├ód├Żk talebelerinden olup, adil, tebeas├Żn├Ż g├Âzeten, haktan ayr├Żlmayan bir emir oldu. O kadar ├ódil ve g├╝zel ahl├ókl├Ż bir emir oldu ki, ad├óleti ve g├╝zel ahl├ók├Ż, ├ólimler ve halk aras├Żnda darb-├Ż mesel h├ólini ald├Ż.
├×eyh Halid-i Cezeri hz. Vefat├Żndan sonra ├×eyh Salih-i S├Żbki hz. B├╝t├╝n halifelere gelip Basret dergah├Żna biat edeceklerini bir mektupla b├╝t├╝n halifelerine bildirdi.Bunun ├╝zerine kabul etmeyenler ├×eyh Halid-i Cezeri den s├╝l├╝k g├Âren ve Salih-i S├Żbki den s├╝l├╝k g├Âren halifeler den kabul edenler d├Ând├╝ kabul etmeyenler Mevlana Halid-i Ba├░dadi nin di├░er halifelerine gittiler.Mevlana Halid-i Ba├░dadinin halifesi Ahmedi Hani Salih-i S├Żbki ye bir mektup yazarak;bu s├Âzlerinizden vazge├žin dedi.Mektubun ├╝zerine Salih-i S├Żbki vazge├žmesine ra├░men baz├Ż halifeler gelmediler.Bu not tarihte belli olmad├Ż├░├Żndan dolay├Ż Salih-i S├Żbki nin torununun e├żi Z├Łbariye adl├Ż kitab├Żnda geni├ż bir ├żekilde yazmad├Ż├░├Żndan dolay├Ż bu halifelerden bahsedilmemektedir.Ara├żt├Żrd├Ż├░├Żn├Żz zaman bunlar├Ż ├Â├░renebilirsiniz.
├×eyh S├ólih S├Żbk├« hazretlerinin ├×eyh Yahy├ó isminde bir o├░lu vard├Żr. Talebesi ├×eyh Kas├Żm-El To├░ari tarikata girer amel etmeye ba├żlar. ├Łlimde de b├╝y├╝k yol kat ederek mecuzi olur. ├×eyh Salih-i S├Żbki vefat├Żna yak├Żn ├×eyh Kas├Żm’├Ż ├×eyh Hasan-i Nurani’ye g├Ânderir. ├Łcazetini ├×eyh Hasan-i Nurani’den almas├Ż gerekti├░ini s├Âyler.

├×eyh Salih-i S├Żbki Hazretlerinin hal├«feleri ├żunlard├Żr: ├×eyh ├Łbrahim, ├×eyh Hamid-i Mardini, ├×eyh-├╝l-Haz├«n lakab├Żyla me├żhur ├×eyh Muhammed Fers├óf├«, ├×eyh Muhammed Ayn├«, ├×eyh Muhammed Ahtab├«, ├×eyh Hasan El-Nurani’dir. Vef├ót├Żna yak├Żn hal├«felerinden ├×eyh Muhammed Ayn├«’nin mak..... ge├žip, Basret de kendine vek├ólet etmesini vasiyet etti. ├×eyh Hasan El-Nurani’yi Diyarbak├Żr’├Żn Bismil il├žesi Aktepe K├Ây├╝ne ir├żat ile vazifelendirmi├żtir. ├×eyh Salih-i S├Żbki Hazretleri; talebelerinden hilafete hak kazanan ├×eyh ├Łbrahim, ├×eyh Hasan-i Nurani ve ├×eyh Hamid-i Mardini’ye der ki; “Siz hilafete hak kazand├Żn├Żz ancak edeben gidin ├╝stad├Żm olan ├×eyh Halid-i Cezeri’den hilafeti al├Żn├Żz! Demi├żtir ve bu ├╝├ž zat da gidip ├×eyh Halid-i Cezeri’den hilafet alm├Ż├żlar. Basret k├Ây├╝ndeki t├╝rbesi ziy├óret mahallidir. T├╝rbesine ziy├órete gelenlerden gereken edebi g├Âstermeden i├žeri giren kimselerin, bir bel├óya tutuldu├░u halk aras├Żnda me├żhurdur.

Kaynaklar

1) Kitâbu Ahvâl-üd-Dürriyye fî Silsilet-iz-Zibâriyye
2) Pamuk Yay├Żnc├Żl├Żk ├Łstanbul ve Anadolu Evliyalar├Ż Ansiklopedisi s.774
3) T├╝rkiye Gazetesi Evliyalar Ansiklopedisi Cilt.10
4) Tezkire-i Me├żayih-i Amid Diyarbekir Velileri I-II M.├×efik Korkusuz