Temmuz 18, 2019, 03:13:17 S
Haberler:

De ki: Suyunuz çekiliverse, söyleyin bakalým, size kim bir akar su getirebilir? (Mulk -29)

Ýnalcýk: Osmanlý Kayý Boyu'ndan Deðil...

Balatan liprade, Austos 24, 2009, 03:17:44

« nceki - sonraki »

0 ye ve 1 Ziyareti konuyu incelemekte.

Aa git

liprade

Austos 24, 2009, 03:17:44 Last Edit: Austos 24, 2009, 04:24:27 S by HAdeKa
Ýnalcýk: Osmanlý Kayý Boyu'ndan deðil

Tarihçi Halil Ýnalcýk'tan ezber bozacak iddia: "Osmanlý hanedaný 1299 yýlýnda deðil 1302'de kuruldu. Kayý teorisi Osmanlý hanedanýný yüceltmek için ortaya atýlmýþ bir teoriden ibarettir."


Burak ARTUNER'in röpartajý

Osmanlý'nn kuruluþ yeri ve tarihiyle ilgili tezi çokça tartýþýlan ve eleþtirilen Prof. Halil Ýnalcýk'a göre, tenkit edenlerin çoðu makalesini bile okumadý .

Son günlerde Osmanlý'nýn Yalova'da kurulduðuna dair tarihi tespitiniz çok tartýþýldý. Karþý çýkanlar oldu. Bu tartýþmalarla ilgili düþüneniz ne?

Eski tarihçilerimiz birisinin naklettiði rivayeti aynen alýr kitabýna koyar. Bu sahte bir rivayet midir, yanlýþlýklar var mý, sorgulamadan aynen kaynaðýnýn söylediði gibi alýr. Bunun asýl bir sebebi "Müslüman yalan söylemez" inancý olabilir. Halbuki bir tarihi olay ve kiþi hakkýnda söylenen rivâyeti tarihçi kullanýrken, bunu süzgeçten geçirmek zorundadýr. Buna "textkritik" metodu denir. Bir misal vereyim. Sözde Osman'a rüyasýnda dünya hâkimiyeti müjdelenmiþ. Bunu Þeyh Edebali yorumlamýþ. Bunu modern bir tarihçi kabul edebilir mi? 15. yüzyýlda Aþýkpaþazâde'de, Neþri bunu gerçek gibi kayd ederler. Kaynaklarýmýz bunun gibi hurafeler içerir.

ZAFERÝ BÝZANSLI TARÝHÇÝ YAZDI

Osmanlý beyliðinin kesin biçimde Yalak-Ova savaþý sonucu kuruluþu meselesine gelince... 1302'de Osman Gazi'nin kazandýðý Yalakova-koyunhisarý (Bapheus) Zaferi, Anonim Tevarih-Âli Osman'da uzun uzadýya anlatýlýyor. Aþýkpaþazâde'de sadece iki cümle var, ayrýntýsý yok. Bu önemli zaferin ayrýntýlarýný Osman Gazi'nýn çaðdaþý Bizanslý Georgios Pachymeres'in eserinde buluyoruz. Yalakova'da Osman Gazi'nin 5 bin kiþilik bir kuvvetle Bizans kuvvetlerini denize döktüðünü yazýyor...

Bizans tarihçisi bu savaþý büyük bir zafer olarak tespit etmiþ ve bundan sonra Osman'ýn bayraðý altýna Anadolu'dan gazilerin gelip katýldýðýný iþaret etmiþtir. Bu karþýlaþtýrmalý olayý Girit'te bir sempozyumda bildirdim ve bu bildirim Yunanistan'da basýldý. Türkiye'de Ýznik üzerinde bir kitap çýkarýldý, orada da neþredildi; bu makalede tüm kaynaklar gösterildi. Býrakýn sýradan kimseleri tarihçiler bile bunu okumamýþ görünüyor. Osman Gazi'nin 1302'de tarih sahnesine çýkmýþ olduðunu, Bizanslý tarihcinin ifadesini esas olarak yazdým.

DÝP-ATA: OÐUZ HAN...

Osmanlýlar'da hanedanýn Kayý boyundan geldiði teziyle ilgili de önemli bir tespitiniz var, bu da çok tartýþýlacak...

Osmanlýlarda hanedanýn menþei hakkýnda baþka bir teori vardýr. Oðuznâme'de Türkler'in dip-atasý Oðuz Han olarak kaydedilir. Sözde onun 6 oðlu olmuþ. Gün, Ay, Yýldýz, Gök, Dað, Deniz...Gün en büyük oðluymuþ... Onun oðlu da Kayý... Oðuz Destaný diyor ki, Hanlýk Oðuz Han'dan sonra Gün Han'ýn hakkýdýr ve ondan sonra da bütün Türk kabileleri üzerinde egemenlik Gün Han'ýn oðlu Kayý'ya aittir. Osmanlý hanedaný da iþte bu Kayý Han'dan geliyor.

Bu þecereyi, ikinci Murad zamanýnda 1440'lara doðru Yazýcýzade ortaya atmýþtýr. Yazýcýzade diyor ki, Osman Gazi zamanýnda kabileler toplandý ve Oðuzhan'ýn vasiyeti gereðince Kayý Han neslinden gelen Osman'ý han ilan ettiler... Osmanlý hanedaný Kayý Han neslindendir. Bu hikâye, 1440'larda ileri sürülmüþtür. Yazýcýzade neden bunu yazdý, açýklanmasý kolay. Timur, Osmanlýlar'ý yendikten sonra Yýldýrým Bayezid oðullarý üzerinde egemenliðini kabul ettirmiþtir.

'AMAÇ HANEDANI YÜCELTMEK'

Timur'un oðlu Þahruh, Ýkinci Murat zamanýnda kendisine bir hil'at (Hükümdarlarýn takdir için bir kimseye verdikleri cübbe) gönderip bunu giymesini, kendi egemenliðini tanýmasýný istemiþtir. Zira Timur ve oðullarý kendilerini Oðuzhan neslinden sayarlar. Büyük hanlýðýn kendilerine ait olduðunu iddia ederler. Ýþte bu iddia karþýsýnda II. Murad kendi baðýmsýzlýðýný göstermek üzere Oðuzname destanýný kullanmýþ ve Osman Bey'in Oðuzhan'ýn neslinden olduðu iddiasýný benimsemiþtir.

Kayý menþei iddiasý, Timuroðullarý'nýn Oðuzhan'dan geldikleri iddiasýna karþý siyasi bir iddiadýr. Bu bir kurgudur. Fatih zamanýnda þehzadelere Oðuz, Korkut adlarýný vermiþler ve toplarýn üzerine Kayý damgasýný koymaya baþlamýþlardýr. Kayý teorisi Osmanlý hanedanýný yüceltmek için ortaya atýlmýþ bir teoriden ibarettir. Bunu 40 yýl önce de yazmýþtým.

Neden 1302'yi kuruluþ yýlý saydý?

GELELÝM bana yapýlan itirazlara: Deniyor ki Osmanlý devleti Bilecik'in Söðüt kazasýnda kurulmuþtur... Osman Gazi'nin kariyerinde, beylik yani bir devlet kuruluncaya kadar bir takým aþamalar vardýr. Babasý Ertuðrul gelip Söðüt'te yerleþiyor... Bir aþiret olabilir ama bu beylik, bir devlet kurulmasý þeklinde yorumlanamaz. Osman 1288'de Eskiþehir yakýnýnda tepede Bizans tekfuru elindeki Karacahisar kalesini fethetti. Bazýlarý bunu Osmanlý beyliðinin kuruluþ tarihi olarak yorumlayabilir. Ondan sonra Osman 1299'a doðru Eskiþehir'den Bilecik'e kadar geniþ bölgeyi fethetti.

Yeniþehir sýnýrýnda Bizans'a karþý yerleþti ve akýnlara baþladý. Bunun tarihi 1299'dur. Bu söylediðim tarihlerin herhangi birini beyliðin, devletin kuruluþu olarak alabilirsiniz. Ama bu aþamalardan hiçbiri Bapheus zaferi gibi çaðdaþ bir kaynak tarafýndan tam tarihiyle teyit edilmemiþtir. Ancak Osman'ýn 27 Temmuz 1302'de Bizans ordusuna karþý kazandýðý zafer çaðdaþ Pachymeres tarafýndan zikredilmiþtir. Bu nedenle bir tarihçi olarak 27 Temmuz 1302 tarihini alýyorum.

Tarihçilerin kutbu...

"TARÝHÇÝLERÝN kutbu" olarak tanýnan Osmanlý tarihçilerinin duayeni Prof. Dr. Halil Ýnalcýk, uzun süren suskunluðunu SABAH'a bozdu. Türkiye Ýþ Bankasý Kültür Yayýnlarý'ndan çýkan Devlet-i Aliyye kitabý iki ayda 30 bin satarak, kategorisinde bir rekora imza atan Ýnalcýk'la Ankara Bilkent Üniversitesi lojmanlardaki mutevazý dairesinde görüþtüm. 93 yaþýndaki Ýnalcýk'ýn salonundaki yemek masasýnýn üstü dosyalar, fotokopilerle kaplý. Kendisiyle Osmanlý tarihindeki hurafelerle mücadelesinden Kürt açýlýmýyla ilgili tartýþmalara kadar pek çok konuyu konuþtuk...



Sabah




"Cehalet hýyar olmuþ gidiyor son sürat/  Enkaz-ý beþer koþuyor elde tuzluk alýk surat"

Yukar git