Haziran 25, 2019, 05:38:23
Haberler:

O ki, birbiri ile âhenktar yedi göðü yaratmýþtýr. Rahmân olan Allah'ýn yaratýþýnda hiçbir uygunsuzluk göremezsin. Gözünü çevir de bir bak, bir bozukluk görebiliyor musun? (Mulk -3)

ÝnÞiRaH AþaMaLaRý

Balatan ...Tefekkür..., Temmuz 16, 2009, 10:27:32 S

« nceki - sonraki »

0 ye ve 1 Ziyareti konuyu incelemekte.

Aa git

...Tefekkür...

ÝNÞÝRAH AÞAMALARI...

Gece, yirmidört saatlik bir günde güneþ battýktan, güneþ doðuncaya kadar geçen süre içinde akþamýn geç saatleridir Yani akþamýn sabaha kadarki zamanýn en karanlýk anlarýdýr Gece ilerleyip gitmeðe baþlayýnca, yavaþ, yavaþ fecir saatleri gelir Onun ardýndan güneþ doðar ve kuþluk vakti girer Kuþ-luk vakti ilerledikçe her þey açýlýr, artýk günün gündüz vakti insanlara ve bütün varlýða tam anlamýyla açýlmýþtýr Bu durum-da her þey meydandadýr Özellikle gizlenen bir þey yoksa ba-kan göz her þeyi görebilir Bu muhteþem zincirleme zaman akýþýnda gözlenen merhale basamaklarý, bir çok insan tekin-de ve toplumda da gözlenebilir
Gece karanlýktýr;

Aydýnlýða gebe bir karanlýk

Ana rahmi nasýl bebek için hassas bir muhafaza ise, gece de önemli oluþumlar için öyle bir mecradýr Onda gerçekten son derece görkemli oluþumlar meydan gelebilir Gece fecri doðurur, fecir kuþluk cývýltýsýna dönüþür, bu cývýltýlar her þeyi açar ve her tarata yayar Ama bunlarýn olabilmesi, tamamen gecedeki oluþuma baðlýdýrGece karanlýktýr ve hep karanlýk kala-bilir Önemli olan geceyi karartmadan aydýnlýða ayarlý tutabilmektir Aydýnlýða ayarlý gecelerde meþhur Belge ýþýða tutulur Iþýða tutulan Belgeden gönüllere iman gücü akar ve fecirde büyük bir çaðrýya dönüþür Çaðrý gerçek hayatýn öze-ti olarak yüksek yerlerden Allah en Büyüktür diye insanlara duyurulur Gecenin karanlýðýnda kaybolup gitmemek fecire, oradan duhaya ve oradan da inþiraha ulaþabilmek için, ateþ böcekleri gibi gezip duran durmadan arayan, inen-çýkan, sönen-yanan, batan-doðan, ölen-dirilen fenerler olmak gerek Gecenin kendine has sessizlik ve durgunluðunda insanlar ses-ler çýkarýr; Gürültü ve kutlu ses Bu iki ses birlikte semaya yük-selir, ayný gök kubbenin altýnda Bir de muhteþem hareket: Kur'an hareketi Kur'an'a dönüþ ve O'nunla insan için inançlý bir yürüyüþ Ne kutlu bir yürüyüþ ki, yolun sonu cennete çýký-yor Gece, inanan insanýn ve inanan insan topluluðunun iç oluþumunu saðlayabilmesi, gündüz iþleyecekleri iþlerin, hal ve hareketlerinin doðru olabilmesi bakýmýndan büyük anlam ta-þýr Gerçekten gece, gereði gibi deðerlendirilirse ardýndan fe-cir gelir Yoksa gece karanlýða dönüþür ve kuþluk da, inþirah da ebediyyen gelmez

Gece, baþlangýç ve en uzun süreçtir toplumun Ýslami oluþumunda Kur'an-ý Kerim'deki surelerin iniþ sýrasý incelendiðinde ilginç bir durum göze çarpar Hz Osman, Cafer Es-Sadýk ve Ýbn-i Abbas'ýn yaptýklarý iniþ sýrasý sýralamalarýnda 9,11 ve 12 sureler sýrasý ile Leyl, Fecr, Duha ve Ýnþirah'týr Sadece Ýbn-i Abbas'ýn yaptýklarý iniþ sýrasý sýralamalarýnda 9,10,11 ve Leyl, Duha ve Ýnþirah sureleri mevcut mushaflarda da ardarda gelmiþtir Kim ne derse desin bu diziliþte bir planýn bulun-duðu ve bu planýn bir amaca yönelik olduðu apaçýktýr En azýndan ben böyle düþünüyorum Bu diziliþte Kur'an'ýn tedri-ci indiriliþ yönteminin yanýnda, olaylarýn akýþý içinde "Merhale" (aþama; safha) gerçeði ortaya konmaktadýr Kur'an doðrultusunda ve O'nun yönlendirmesi ile, Allah Resulü Hz Muhammed (s)'in önderliðinde oluþan ilk Ýslam toplumunun oluþum süreci dikkatle incelenirse burada sure adlarý ile sembolleþtirdiðimiz aþamalarýný sýrasýyla geçildiði kolayca görülür Ancak bu makalede tarih bilgisi vermek gibi bir amacýmýz yok Söz konuþu tarihi süreç, ayrýca incelenmeðe deðer ve bu gerekli-dir Burada adlarý verilen süreler üzerinde de ayrýntýlý bir þe-kilde durulmayacaktýr

Önemle vurgulamaða çalýþtýðýmýz, aþamalardýr Aþamalarýn ilk duraðý olan Leyi, süreç itibariyle daha uzun süreyi kapsamak-tadýr Leyl (gece) ilk üç surede önemli yer iþgal eder Dördüncü (Ýnþirah) surede ise sadrýn þerhedilmesi ve zikrin yüceltilmesi söz konusudur Ýnþirah aþamasý ödülün verildiði töreni andýrýyor O halde ödülü alabilmek için Leyl, Fecr ve Duha aþamalarýnda neler yapýlacak? Bunlarý ayetlerle Kur'an'dan görelim ve daha sonra dördüncü aþama üzerinde duralým

1- Leyl aþamasýnda:

"Ey örtünüp bürünen! Kalk! Gecenin bir kýsmýnda, onun yarýsýnda, ya ondan biraz eksilt, ya da onu biraz arttýr Ve Kur'an'ý aðýr aðýr oku Gerçekten biz senin üzerine aðýr bir söz býrakacaðýz ve gerçekten gece kalkýþý çok daha uygun ve söz daha oturaklýdýr Çünkü gündüz senin için uzun bir uðraþý var-dýr Ve Rabbinin adýný an! Her þeyden ayrýlarak O'na yönel! -Doðunun ve batýnýn Rabbi, O'ndan baþka ilah yoktur Yalnýz O'nu vekil tut- Ve onlarýn söylediklerine de sabret, onlardan güzel bir ayrýlýþla uzaklaþ! Beni ve varlýk sahibi yalanlayýcýlarý baþbaþa býrak! Onlara birazcýk süre taný 73/1-8

Ayetlerden açýkça görüldüðü gibi Allah (cc) Resulü'nü (s) ilk aþamada daha sonra gelecek günlerdeki geliþmeler için ha-zýrlýyor Bu ayetler özelde Resulüllah (s) içindir Ancak genel-de ve evrensel planda bütün Müslümanlarý kapsar Gece hazýrlýk aþamasý, gündüz ise uygulama safhasýdýr Burada kullandýðýmýz 'gece' kavramý tedrisatýn yapýldýðý bütün süreci için-e almaktadýr

"Ey örtünüp bürünen! Kalk!” Kalk seni bekleyen büyük iþi yerine getirmek, senin için hazýrlanmýþ aðýr yükü omuzla-mak için Kalk, yorgunluk, güçlük, gayret ve sebat seni bek-liyor Kalk, zira uyku ve istirahat zamaný artýk geçti, kalk ve bütün bu iþlere hazýrlan ve hazýr ol

Bu sözler hakikaten aðýr, korkutucu ve Resulüllah (SA)'ý yataðýndan, sükunet ve huzur içindeki evinden çýkarýcý idi Ayný zamanda da hayatýn kaygan ve sýkýntýlý yollarýna, insanlarýn kalplerindeki kabul ve ret arasýndaki devamlý tehlikelere de atýcý idi Þurasý muhakkak ki sadece kendi hayatlarým yaþayanlar müsterih yaþarlar, fakat böyleleri basit yaþar, keza ba-sit ölürler Bu büyük davayý yüklenenlere gelince; uyku, yumuþak yatak, huzurlu yaþayýþ bunlarda ne gezer?

Resulüllah (SA) iþin hakikatim ve varacaðý noktayý çok iyi bi-liyordu Bundan dolayý da kendisini uyumaða ve sakin olmaya davet eden Hz Hatice'ye þöyle söylemiþti: 'Ey Hatice artýk uyku devri geçti' Evet uyku devri geçmiþti Bundan sonra ha-yat uyanýklýk, yorgunluk, meþakkatli ve uzun mücadeleden iba-ret olacaktý Bu ilahi öðütler, büyük vazifeye hazýrlamak için birer vesile idiler[1][1]

"Rabbin senin ve seninle birlikte bir topluluðun gecenin üçte ikisinde, yarýsýnda ve üçte birinde kalktýðýný elbette biliyor Allah, gece ve gündüzü takdir ediyor Onu ölçümleyemiyeceðinizi bildi Ve size yöneldi O halde Kur'an'dan kolay olaný okuyun! Allah içinizden hasta olanlarý, yeryüzünde gezerek Al-lah'ýn lütfunu arayan diðerlerini ve Allah yolunda cihad eden-leri bildi Onun için ondan kolay olaný okuyun! Namazý ikame edin, zekatý verin ve Allah'a güzel bir borç sunun Kendiniz için verdiðiniz hayýrlarý Allah katýnda, verdiðinizden çok daha ha-yýrlý ve karþýlýk olarak çok daha yükseðiyle bulursunuz Allah'-tan maðfiret dileyin Gerçekten Allah Gafur'dur, Rahim'dir" (73/ 20)

Bu ayette açýkça görüldüðü gibi, hazýrlýk aþamasý bir kiþiyi aþ-mýþ bulunmakta ve artýk olay toplumsal boyutlarda ele alýn-maktadýr Hatta burada gündüz yapýlacak çalýþmalarla ilgili olarak belli bir tedrisat programý içinde, birlikte bir çalýþ-ma yapmanýn gerekliliði vurgulanýyor ve örnekleniyor

Gece aþamasýnda yapýlacak olanlarý ayet-i kerimelerle göster-meyi sürdürüyoruz:

"Baðýþ yapar ve ittika eder her kim

ve tasdik eder hüsna'yý

En kolayý kolaylaþtýrýrýz ona

Ama uzaklaþtýrýlacaktýr ondan ittika eden

Malým verir arýnýr çünkü o

-Yoktur hiç kimsede onu karþýlayabilecek bir nimet-

Zaten ummaktadýr o da yüce Rabbinin teveccühünü

ve razý olacaktýr kendisi de” (Leyl/5-7, 17-21)

"Ve O, öðüt almak veya þükretmek isteyenler için gece ile gün-düzü birbirini izler yaptý Rahman'ýn kullarý ki yeryüzünde mütevazý olarak yürürler Cahiller kendilerine laf atarsa 'selam' derler Onlar ki gecelerini Rabb'lerine secde ve kýyam ede-cek geçirirler" 25/62, 63,64

"Güneþin kaymasýndan, gecenin kararmasýna kadar salatý ikame et ve fecrin Kur'an'ýný da Muhakkak fecrin Kur'an'ý þahidlidir Gecenin bir kýsmýnda sana mahsus bir namaz kýlmak "Güneþin kaymasýndan, gecenin kararmasýna kadar salatý ka-ma ulaþtýrýr" 17/78-79

Müslümanca bir hayata adýmýný atan kiþi için Leyl süreci her dakikanýn altmýþ saniyesi de dolu geçmesi gereken bir aþama-dýr Bu süreçte elde edilecek bir çok Müslümanca davra-nýþ ve ilkeler kiþiyi fecir aþamasýna ulaþtýracaktýr Belki ebedi kurtuluþ yolu baþlamýþ olacaktýr Ayetlere dikkat edilir-se çok ahenkli ve dengeli bir þekilde bilgi ve beceri kazandý-racak tedrisat programý birlikte yürütülüyor Gece Kur'an eðitimi gören Müslüman, Allah için malýndan harcýyor Kur'-an ile bilgilenip, infak ile tezkiyelenip, terbiyelenen müttaki kiþi, insanlarla olan iliþkilerde de en medeni boyutlarda davranýþ biçimi sergiliyor Kendisine sataþanlara bile "Selam" deyip onlar için kurtuluþ diliyor, ne büyük olgunluk? Ýþte bu þekil-de Leyl aþamasýný tamamlayan Müslüman kiþi ve toplum Fecr safhasýna ulaþýyor

2- Fecr aþamasýnda:

Fecr[2][2], Leyl aþamasýnýn baþarý ile tamamlandýðý dönemin bittiðinde baþlayan ve kýsa süren bir aþamadýr Adeta geçiþ dönemidir Leylden Ýnþiraha gidilen yolda, Leyl ile Duha arasýnda bir köprüdür Fecr Fecr müjdedir, aydýnlýðýn belirtisidir, temelli olarak karanlýkta kalýnmayacaðýnýn iþaretidir Fecr mutluluða açýlan zaman kapýsýdýr Fecr vaktinde yapýlan ve en önemli kulluk görevlerinden olan namaz ve Kur'an okuma ibadetleri, bu vakitte uyanýk olmayý gerektiriyor

"Güneþin kaymasýndan, gecenin kararmasýna kadar salatý ika-me et ve fecrin Kur'an’ýný da Muhakkak fecrin Kur'an’ý þahidlidir" (17/78)

Burada vurgulanan ve emredilen salatýn ikamesi ve fecrin Kur'-an’ý gerçek anlamda yerine getirilirse insan fahþa ve münkerden korunmuþ olur Böyle bir insan ve bu gibi insanlardan meydana gelen toplum da aydýnlýða ermiþ bir toplumdur Fecr aþamasýnda Kur'an’ýn insanlara eleþtirileri var Fecr suresinde konu açýkça ortaya konmaktadýr

"Siz yetime cömert davranmýyorsunuz Yoksulun doyurulmasý için birbirinizi özendirmiyorsunuz Mirasý oburca yiyorsunuz Malý pek çok seviyorsunuz" (89/17-20)

Demek ki fecr aþamasýnda ve sürekli olarak, yetime cömert davranmak, yoksulu doyurmak ve birbirini bu yönde özendir-mek, mirasý hak sahibine vermek, malý da pek çok sevmemek gerekiyor Ýþte insan bu özelliklere sahip olunca gerçek anlamda tatmin olmuþ ve Rabb'ini de razý etmiþ olur

3- Duha aþamasýnda:

Duha aþamasýnda geçmiþ durumlarýn hatýrlanmasý, þimdiki du-rum ile karþýlaþtýrýlmasý beyan edilirken, pratik bazý uygulamalar emrediliyor Ayrýca bu aþamada, geleceðe umutla bakmak ve razý olunacaðým bilmek gibi çok önemli bir dinamizm öðesi ele alýnýyor Bir de sürekli olarak Rabb'in Nimeti'nin anlatýlmasý gerektiði belirtiliyor Burada kýsaca özetlemeðe çalýþtýðýmýz konularý ayet-i kerimelerle görelim:

"Duhaya andolsun Ve sakinleþtiði zaman geceye Rabb'in seni býrakmadý ve sana darýlmadý Þüphesiz senin sonun ilkinden hayýrlýdýr Rabb'in elbette sana verecek ve sen razý ola-caksýn Seni yetim bulup, barýndýrmadý mý? Ve seni yol bilmez bulup, hidayete iletmedi mi? Seni yoksul bulup, zen-gin etmedi mi? Öyle ise sakýn yetimi hor tutup, ezme Bir þey isteyeni azarlayýp, geri çevirme Ve Rabb'inin nimetini de durmaksýzýn anlat" 93/1-11

Müslüman kiþi ve topluluk aþama aþama ilerlemesini sürdü-rür Onda zikzaklar, atlamalar olmaz Ýslami yolda taviz ver-meden, Allah’ýn istediði ve Resulü(s)’nün gösterdiði biçimde yürüyen Ýslam toplumunun sonu, kesinlikle ilkinden daha ha-yýrlý olur Hiç bir zaman önce zengin sonra fakir, önce güçlü sonra zayýf, önce adaletli sonra zalim olunamaz Bir toplum eðer Müslüman olduðunu savunuyor, fakat açýkça belirttiði-miz durumun tersine bir konumda ise; o toplum en kýsa za-manda bütün disiplin ve dinamiklerini gözden geçirmelidir Belli ki, yapýyý meydana getiren deðer yargýlarý ve gidiþatta bir ak-saklýk, önemli bir terslik var Baþka bir söyleyiþ ve deðerlen-dirme ile kiþi ve toplum planýnda Ýslami yoldan sapmalar var Tarihte ve günümüzde bu olay ve görünümün örnekleri pek çoktur Duha süresi üzerinde yüzeysel de olsa çalýþanlar, su-renin Allah Resulü(s)'nü müjdelediðini bilirler Burada konu-muz Duha süresi deðil, Duha suresi ýþýðýnda duha aþamasýdýr Duha aþamasýnda artýk anlatma, çevredekilere bir þeyler verme noktasýna gelinmiþtir Ama ön planda olup sürekli olarý, Rabb'in Nimeti'nin anlatýlmasýdýr Allah Resulü(s) için Rabb'in nimeti herhalde Kur'an olmalýdýr O halde Duha aþamasýnda en önemli olay geleceðe umutla bakarak, gün-lük yaþayýþýmýzda örnek davranýþlarýmýz ve sözlerimizle Rabb'in Nimeti'nin anlatýlmasýdýr denilebilir

4- Ýnþirah aþamasýnda:

Buraya kadar sýrasýyla Leyl, Fecr ve Duha aþamalarýnda yapýlmasý gerekenleri, Kur'an ayetleri ýþýðýnda Kur'ani bilgi daðarcýðýmýzýn elverdiði ölçüde özetlemeðe çalýþtýk Söz konusu aþamalarý genel olarak Müslümanlar açýsýndan ele aldýk An-cak bu aþamalarýn özelde Peygamber(s)'in geçtiði merhale-ler olduðu da bilinmektedir

Özellikle Duha suresinin iniþ sebebi ve Peygamber(s)'e ver-diði moral hiç akýldan çýkarýlmamalýdýr Ayrýca her Müslüman istikrarlý Ýslami yaþantýsý ile sonunun ilkinden daha hayýrlý ola-caðýný bilmelidir Çünkü Kur'an bu yönüyle evrenseldir Allah(cc) Resulü(s)'ne ayetlerini vahyederken, ayný zamanda O'nun þahsýnda bütün insanlara emirlerini bildirmiþtir Dolayýsýyla müjde ve korkutmalarý hem elçileri ve hem de bütün kullarý içindir Bu nedenle Leyl, Fecr ve Duha aþamalarýný Al-lah'ýn istediði biçimde tamamlayan her Müslüman kiþi ve top-lum da inþiraha erebilir Nasýl ki Peygamber(s) ve ashabý her zorluða göðüs gererek, hiç bir fedakarlýktan kaçýnmayarak ve hiç bir tehlikeden çekinmeyerek Ýslami yolda yürüdüler ve Ýn-þiraha erdilerse ayný þekilde her zaman ve mekanda inþirah olayý bütün Müslümanlar için de mümkündür Önemli ve ge-rekli olan; Hz Peygamber(s)'in Ýnþirah suresinin kendisine vahyedildiði andaki durumun gerçek anlamda Müslümanlarda görülmesidir Elbette sýradan bir Müslüman peygamber seviyesinde zorluk ve güçlüðe katlanabilecek tahammüle ve korunmaya sahip deðildir Ama Allah(cc)'ýn nefislere ancak kaldýrabileceði kadar yük yüklediði hatýrlanýrsa, yük hele bir omuzlansýn, Allah kolaylýk verecektir inþallah Ýnþirah aþamasýnda ayetlere bakalým "Biz senin sadrýný þerhetmedik mi? Üzerinden vizrin'i almadýk mý? Ki osenin sýrtýný ezen bir yüktü Senin zikrini yükselt-medik mi? þüphe yok ki her güçlükle beraber bir kolaylýk vardýr Muhakkak her güçlük ile beraber bir kolaylýk vardýr Öyle ise (iþin birini bitirip) boþalýnca (hemen baþka bir iþle) uðraþ Ve Rabb'ine raðbet et" 94/1-8

Dikkat edilirse Duha aþamasýnda Allah (cc)'ýn Resulü'ne ver-dikleri ile, inþirah aþamasýnda verdikleri arasýnda sýký bir bað vardýr Duha suresine yeniden bakýlýrsa; Burada hidayet ve hi-dayet üzere yürürken gerekli malzemelerden söz ediliyor Yani özellikle insanýn maddi ve manevi ihtiyaçlarý karþýlanýyor Ayný þekilde ihtiyaç sahiplerinin ihtiyaçlarýnýn giderilmesi öðütleniyor Ýnsanlara darýlmadan, onlarý terketmeden, gele-ceðe umutla bakmalarý saðlanacak Öksüzler barýndýrýlacak, yol bilmezlere yol gösterilecek, fakirler doyurulacak Bu iþler zulmetmeden, azarlamadan Rabb'in nimeti en iyi þekilde anlatýlarak yapýlacak Çünkü Yüce Rabb'imizin sevgili Resulü(s)'ne uyguladýðý sünnet böyle Resulüllah(s)'ýn da ashabýna uyguladýðý sünnet ayný ve bu sünnetle Allah'ýn izniyle baþarýlý oldu Yani daha büyük iþler için bu aþama geçildi, Ýnþiraha erildi Ýnþirahta neler var? Ýnsanýn maddi ve manevi temel ih-tiyaçlarý karþýlandýktan sonra, iman ve basiretten alýnan cesaretle, Rabb'imizin zikrimizi yücelteceðine de güvenerek, güçlüklerle dolu bir mücadele var Ancak mücadele boyunca sadece Allah'a raðbet edilirse, sadr þerhedilir, beli çatýrdatan zorluk kaldýrýlýr, zikr yükseltilir

Zikr hem Kur'an’dýr, hem Ýslam dininin bütünüdür Ve hem de þanlarý isimleri sürekli Kur'an ile, Ýslam ile birlikte anýlýp yüceltilen Resulüllah’týr Sonra zikri yüceltilen Resulüllah'ýn as-habýdýr ve bu yolda mücadele eden þehitler, alimler ve bütün Müslümanlardýr Ýnþirahta geniþlik ve ferahlýk veren bir aydýn-lýk var Ruhlarý, vicdanlarý, ufuklarý nura boðan mutluluk var Ne mutlu bu inþirahý duyanlara!

Ýnsanýn manevi kuvvetleri uyuþmuþsa, çalýþma kudreti gevþemiþse bu duyuþ ona yeni bir hýz verir, ona yeni bir mücadele kudreti aþýlar Sadr göðüstür, makamdýr, mevkidir Neden cennetteki makamlardan bir makam olmasýn? Padiþahýn Sadr-ý Azamý en baþta oturur da, Allah'ýn sevgili kullarý Dünya ve Ahirette neden "En iyi yer"de oturmasýnlar? Yüce Allah Sadrý þerhederken Resulü ve Müslümanlar için dünya ve ahiret makamlarýnýn yolunu da açmýþ olmuyor mu?

Burada surelerin ilmi tefsiri yapýlmayýp, fikri manevra sahasý içinde, Allah'a sýðýnarak ve en doðrusunu Allah bilir diyerek, düþüncelerimizi aktarmaða çalýþtýk Raðbetimiz Rabb'imizedir


Mustafa Demir
Rabbim,her vesiLede SENÝN keremin saklýdýr,
SebepLer sayýsýnca hamd SANA....


“Benimdir” diye bildiklerim Senindir
Beni bende olanlara bende etme
“Ben” diye bildiðim de Senin emrindir
Beni bende býrakýp Senden etme
Rabbim, yüzümü Sana döndüm
Gönlümü de Sana çevir
Rabbim, bir Seni bir bildim
Sevdalarýmý Sende bitir...

Yukar git