Haziran 24, 2019, 07:28:44 S
Haberler:

Gökte olanýn, sizi yere batýrývermeyeceðinden emin misiniz? O zaman yer sarsýldýkça sarsýlýr.(Mulk -15)

Zekata Baðlý Olmayan Mallar

Balatan ...Tefekkür..., Haziran 16, 2009, 02:44:49 S

« nceki - sonraki »

0 ye ve 1 Ziyareti konuyu incelemekte.

Aa git

...Tefekkür...


***- Bir kimse, hem kendi ihtiyacýný ve hem de geçimleri kendi üzerine olan kimselerin ihtiyaçlarýný karþýlayan ve temel ihtiyaçlar adýný alan þeylerden zekat vermez Oturulan evler, evlerin lüzumlu eþyalarý, giyinip kuþanmaya ait elbiseler, silahlar, binek hayvanlarý, hizmet için kullanýlan köle ve cariyeler bir aylýk veya bir yýllýk yiyecek ve içecek þeyler, ilim sahiblerinin birer cildden veya takýmdan ibaret kitablarý, sanatçýlarýn birer takým aletleri temel ihtiyaçlardan sayýlýr Ýþte bunlar nisab ölçüsüne girmezler

***- Ticaret için olmayan fazla miktardaki ev eþyasýndan kitablardan, sanat aletlerinden ve yine ihtiyaçtan fazla olan elbiselerden yenilecek ve içilecek þeylerden, altýn ve gümüþten baþka süs eþyalarýndan, yakut, zümrüt, inci ve elmas gibi ziynet eþyalarýndan da zekat vermek gerekmez Çünkü bunlar (hakikaten veya hükmen) artýcý deðillerdir Ancak bunlar temel ihtiyaçlar dýþýnda olup kýymetleri en az nisab miktarýna ulaþýnca, sahibleri zengin sayýlýr Her ne kadar zekat vermekle yükümlü olmazlarsa da, kendileri zekat ve sadaka alamazlar ve bunlar üzerine fýtýr sadakasý ile kurban kesmek vacib olur

***- Bir kimsenin kendi malý olduðu halde elinden çýkýp da faydalanamadýðý ve eline bir daha geçmesi de düþünülemediði mallardan zekat verilmez Bu mallara "Mal-ý zimar" denir Bu durumdaki mallar "nami = çoðalýcý" sayýlamayacaklarýndan zekata baðlý olmazlar Ýsbatý mümkün olmayýp inkar edilen alacak paralar, zorla alýnan, çalýnan, el konulan ve geri alýnmasý umulmayan mallar, denize düþüp çýkarýlmasý mümkün görülmeyen mallar, kýrda gömülüp yerleri unutulmuþ geçer paralar ve kaybolmuþ diðer mallar bu kýsýmdandýr Bunlar elden çýktýðý için ve bunlardan yararlanýlamadýðý için, ele geçmedikleri müddetçe zekata baðlý olmazlar Fakat bunlar tekrar ele geçince bakýlýr: Nisab miktarýna ulaþýr da zekata baðlý mallardan olursa, ele geçtikleri tarihten itibaren bir yýl son bulunca, zekatlarýný vermek gerekir
Örnek: Yýllarca inkar edilip bir delil ile isbatý mümkün olmayan yüz bin liradan ibaret bir alacaktan dolayý bu geçmiþ yýllar için zekat gerekmez Fakat daha sonra borçlunun ikrarý veya þahid ve sened gibi bir delille alacak isbat edilip tahsil edilse, bu alacaðýn isbatý anýndan itibaren zekata baðlý olur Aradan bir yýl geçince de zekatýný ödemek gerekir Ancak para sahibinin zekata tabi baþka malý da bulunursa, o zaman bunlarýn zekatý ile beraber, o ele geçirilen mallarýn da zekatýný vermek gerekir, bunlar üzerinden bir sene geçmesi beklenilmez
(Ýmam Züfer ile Ýmam Þafiî'ye göre, bu tür mallarýn geçmiþ yýllarý için de zekat gerekir Çünkü mülkiyet vardýr)

***- Ýnsanlara borçlanýp da, onlar tarafindan ödenmesi istenen bir borcun karþýlýðýnda ayný miktarda borçlunun elinde geçer para veya ticaret malý veya saime hayvan bulunursa, bu zekata tabî olmaz Ödünç alýnmýþ paralar, yok olmuþ eþya bedeli, zevcelere ödenecek mehir paralarý, geçmiþ yýllara ait zekat borçlarý, hep bu borç kýsmýndandýr Bunun için bir kimsenin temel ihtiyaçlarýndan baþka elinde nisab miktarý geçer parasý veya ticaret eþyasý bulunduðu halde, bu miktara denk borcu bulunsa, kendisine zekat farz olmaz

***- Bir kimsenin nisabdan fazla malý olduðu halde, bir miktar da borcu bulunsa bakýlýr: Eðer bu mevcut malýndan borcu çýktýktan sonra nisabdan noksan olmamak üzere bir malý kalýrsa, yalnýz bu malýn zekatý gerekir Fakat nisab mikdarýndan (iki yüz dirhem gümüþ kýymetinden) az bir þey kalýrsa, bundan zekat gerekmez

***- Bir kimsenin yüz bin lira fazla parasý olduðu halde, geçmiþ yýllardan üzerinde kalmýþ zekattan yüz bin lira borcu bulunsa, kendisine bu yüz bin lira için zekat gerekmez; çünkü bunun karþýlýðý kadar borç vardýr Fakat zekattan kýrk bin lira borcu olursa, geri kalan altmýþ bin liranýn zekatýný vermek gerekir
Zekat, Allah'ýn hakký olmakla beraber, verilmediði takdirde, en büyük idareci tarafindan istenilip verilmesi gereken yerlere harcanabilir Bu bakýmdan da zekat, insanlar tarafindan istenecek borçlardan sayýlýr Adaktan, keffaretten, fýtýr sadakasýndan ve hac farzýndan dolayý olan borçlar ise böyle deðildir Bunlarýn ödenmesi insanlar tarafýndan istenemez Bunun için, bu gibi borçlarýn bulunmasý, eldeki mevcut mallarýn zekata baðlý olmasýna engel olamaz
(Ýmam Þafiîye göre, nisab miktarý artýcý (nami) bir mala sahib olan, bunun karþýlýðýnda borcu olsa da, yine zekatla yükümlü olur Çünkü zekatýn vacib olmasý, nisab miktarý olan artýcý (nami) mal sebebiyledir Bu borçlu ise, buna sahiptir Hür bir insanýn borcu, onun kiþiliði üzerine yüklenir Hemen onun elindeki mala yüklenmez Bunun içindir ki, bu malýný istediði gibi kullanma hakkýna sahiptir Borç ile zekat ayrý ayrý haklardýr Birinin bulunmasý, diðerinin gerekli olmasýna engel deðildir)
Bizce, borçlu fakirdir Nisab miktarý fazla malý yoksa, kendisine zekat verilmesi bile caizdir Zekat vermek ise, zengin olana farzdýr

***- Ýnsanlar tarafýndan istenen bir borcun zekata engel olmasý, bu borcun geçer paradan olmasý veya baþka eþyadan bulunmasý itibariyle eþittir Ayný zamanda borç müddetinin girmiþ olup olmamasý da eþittir, hükmü deðiþtirmez Ancak bu borç, zekat vacib olmadan önce, insanýn üzerine geçmiþ bulunmalýdýr Yoksa bir malýn zekatýný vermek vacib olduktan sonra, gelecek olan bir borç, geçmiþ zekat borcunu düþürmez
Ýmam Ebû Yusuf'a göre, insan üzerine yüklenen bir borç, zekatýn vücubuna (gerekli olmasýna) engel olmazsa da, Ýmam Muhammed'e göre engel olur

***- Bir borca kefil olan kimsenin, kefil olduðu borca denk malýndan zekat vermesi gerekmez Bu kefalet, borçlunun emriyle olsun veya olmasýn eþittir Çünkü kefil de borçlu demektir

***- Bir borç herhangi bir þekilde düþünce, ona denk olan malýn zekatý için sene baþý bu düþüþ tarihinden baþlar Örnek: Bir kimsenin temel ihtiyaçlarýndan baþka nisab miktarý nami (artýcý) bir malý bulunduðu gibi, o kadar da borcu bulunsa, kendisine zekat gerekmez Fakat bu borç kendisine, baðýþlansa, bu baðýþlama tarihinden itibaren bir sene geçince, bu nisab miktarýnýn zekatýný vermek gerekir
Bu mesele, Ýmamý Azam'a göredir Ýmam Muhammed'e göre, bu halde o malýn üzerinden bir sene geçmiþ olunca zekatý gerekir Borç düþtükten sonra bir yýl geçmesine lüzum yoktur

***- Geçer para (nakit) ticaret eþyasý, saime denilen hayvanlardan ayrý ayrý nisablara sahib olan bir kimsenin bir mikdar borcu olsa, bu borcuna temel ihtiyaçlarýndan (ev gibi) biri karþýlýk tutulamaz Zekata baðlý olan mallarýndan dilediðini karþýlýk tutar ve diðerlerinin zekatýný verir Ancak bu mallardan bazýsýnýn zekatý devlet tarafýndan tahsil edilmiþ olursa, o zaman önce borcuna karþý geçer paralarý karþýlýk tutulur Geçer paralar yetiþmezse, ticaret eþyasý karþý tutulur Bu da yetmezse, zekati az olan hayvanlarý karþýlýk tutmak gerekir Nisab mikdarý veya daha fazla bir þey kalýrsa onun zekatý verilir

***- Ticaret için deðil de, yalnýz kiralarýný almak üzere insanýn mülkiyetinde bulunan evlerden, dükkanlardan, gelir getiren tesislerden, kaplardan, aletlerden makinelerden ve nakil vasýtalarýndan zekat gerekmez Ancak bunlarýn kira ve gelirlerinden toplanan paralar nisab mikdarý olur da karþýlýðýnda borç bulunmazsa, toplanan para üzerinden tam bir yýl geçince veya zekatý verilecek diðer para ve eþyalara ilave edilmekle zekata tabi olurlar

***- Ticaret için olmayan atlar, iki Ýmama göre (Ýmam Muhammed ve Ýmam Ebû Yusuf), saime olsun veya olmasýn, diþilerle erkekleri karýþýk olsun olmasýn zekata tabi deðildirler Fetva da buna göredir Ýmamý Azam ile Ýmam Züfer'e göre, bu atlar saime olur da; diþileri ile erkekleri karýþýk bulunursa, bunlar zekata tabidir Bunlarda nisab aranmaz Bunlarýn sahibi, kýymetlerinin kýrkta birini zekat olarak verir Bir görüþe göre de, her at baþýna bir dinar (altýn) veya on dirhem gümüþ verir Önceleri bir dinar altýn, on dirhem gümüþe denk bulunuyordu Bu zekatý devlet tahsil etmez Yükümlü olan kimse, bu zekatý dilediði fakire verebilir

***- Ticaret için olmayan sýrf erkek atlar, saime olsun olmasýn, Ýmamý Azam'a göre de zekata tabi deðillerdir Fakat saime bulunan sade kýsraklar için Ýmamý Azam'a göre zekat gerekir Çünkü bunlara kaçak erkek atlarýn karýþmasý ihtimali vardýr Bununla beraber Ýmamý Azam'dan baþka bir görüþ de rivayet edilmiþtir

***- Merkeb, katýr, av için öðretilmiþ köpek ve pars, ticaret için olmayýnca, zekata tabi olmazlar, isterse saime olsunlar Çünkü bunlarýn saime olmalarý pek azdýr Çok az olan þeye ise deðer verilmez

***- Yük hayvanlarý ile çifte koþulan hayvanlar, kesilip etleri yenmek veya damýzlýk için ahýrlarda ve kýrlarda beslenen hayvanlar ve ayrýca en az altý ay ahýrlarda yemle beslenen "alüfa" adýndaki hayvanlar zekata tabi deðildir
(Ýmam Malik'e göre, bunlar da zekata baðlýdýrlar Çünkü zekat, mülk ve maliyet itibariyledir Zekat buna þükür olarak verilir, iþte bu hayvanlarda da mülk ve maliyet vardýr)

***- Haram mal için zekat verilemez Böyle haram bir mala sahib olan kimse, o malý asýl sahibine geri vermesi gerekir Yoksa fakirlere sadaka olarak verilmesi gerekmez Fakat haram bir mal, helal bir mala karýþmýþ olur da, aralarýný ayýrmak mümkün deðilse, hepsinin zekatýný vermek gerekir

***- Zekat zimmete deðil, malýn aynýna baðlý kalýr Onun için bir mal, zekatý verilmek icab ettikten sonra helak olsa, zekatý düþer Fakat o mal baþkasýna baðýþlanmak veya onunla bir ev alýnmak suretiyle harcansa, zekatý düþmez, onun zekatýný ödemek gerekir

***- Zekat için ayrýlmýþ olan bir mal, ziyana uðrasa zekat düþmez Fakat zekat için ayrýlan bir mal fakirlere verilmeden para sahibi ölse, bu para varislerine miras kalýr

***- Zekattan borcu olan kimse ölünce, bu borcu vasiyet etmemiþ olursa, onun terekesinden bu para alýnamaz Onun malý varislerine geçmiþ olur Varislerden ehil olanlar, isterlerse, ölünün bu borcunu kendi hisselerinden baðýþ yoluyla verebilirler

***- Çok kimselerin zekatlarýný vermeye vekil olan kimse, bunlardan aldýðý zekat mallarýný birbirine karýþtýrmaksýzýn fakirlere vermesi gerekir Onlarý birbirine karýþtýrdýktan sonra verirse, kendi adýna sadaka vermiþ olur ve o zekat mallarýný ayrýca ödemesi gerekir
Rabbim,her vesiLede SENÝN keremin saklýdýr,
SebepLer sayýsýnca hamd SANA....


“Benimdir” diye bildiklerim Senindir
Beni bende olanlara bende etme
“Ben” diye bildiðim de Senin emrindir
Beni bende býrakýp Senden etme
Rabbim, yüzümü Sana döndüm
Gönlümü de Sana çevir
Rabbim, bir Seni bir bildim
Sevdalarýmý Sende bitir...

Yukar git