Haziran 24, 2019, 08:04:35 ÖS
Haberler:

Rahmân olan Allah'a karþý þu size yardým edecek askerleriniz hani kimlerdir? Ýnkârcýlar ancak derin bir gaflet içinde bulunmaktadýrlar. (Mulk -19)

Ýlk Bayan Pilot Osmanlýydý(FOTO)

Baţlatan liprade, Ţubat 15, 2009, 07:55:53 ÖS

« önceki - sonraki »

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

liprade

Ýlk Bayan Pilot Osmanlýydý(FOTO)

Ýlk uçan, Osmanlý kadýný kimdi? Müslüman kadýnlar, niçin uçak aldý? Hindistanlý Müslümanlarý heyecana garkeden olay neydi? Þehit ilk iki pilotumuz kimlerdi?

Müslümanlarýn ortak tarihinde bilinmeyen çok sayýda ortak fedakârlýklar, sevinçler, acýlar ve hüzünlerle doludur. Bugün olduðu gibi dün de bayramýmýz birdi. Bugün olduðu gibi þehitlerimize her yerde gýyabi cenaze namazlarý kýlýnýrdý.

Biz üniversite yýllarýnda hangi âlimin Türk ya da Arap olduðunu tartýþýrken atalarýmýz bunu açýklamanýn bile fitne olacaðýný düþünerek birlik içinde güçlü olabileceðimizi aþýlýyordu. Tarih bizden uzak deðil. Yaný baþýmýzda eserleriyle, hatýralarýyla, yazdýklarýyla kütüphanelerde bizi sabýrla bekliyor.



Belkýs Þevket Haným Tayyare elbisesi içinde. Tayyarecilik âlemi ile Hanýmlarýmýzýn ilk temasý.


Osmanlý'nýn özellikle son döneminde oldukça dikkate deðer hatýralar vardýr. Bunlardan biri ordumuza uçak almak için açýlan kampanyada bütün Osmanlý kadýnlarýnýn yardýmýna baþvuran Belkýs Þevket Hanýmdýr. Bu yardýmý duyurmak için de hayatýný tehlikeye atarak o zamanýn uçaðýna binmeyi göze alýr.

Kendisi Osmanlý Müdafa-i Hukuk-u Nisvan (kadýnlar) Cemiyeti yönetimindendir.
Trablusgarp ve Balkan Harpleri özellikle anneleri, eþleri ve kýz kardeþleri daha çok etkilemiþtir. Kaybettikleri yakýnlarýnýn acýsý daha tazedir. Bu arada, Balkanlardan çok sayýda mülteci de periþan halde Ýstanbul'da yaþýyor. Ayrýca Büyük Balat yangýný da Ýstanbul'u daha da periþan hale getirmiþtir. Harp yeni bittiði için ordunun ihtiyaçlarý devlet millet el ele gidermeye çalýþýlýyor.

OSMANLI KADINI MÜCAHÝTLERE UÇAK ALIYOR

BelkĂ˝s Ăževket HanĂ˝m KadĂ˝nlar DĂĽnyasĂ˝ adlĂ˝ dergide ilk uçan MĂĽslĂĽman OsmanlĂ˝ KadĂ˝nĂ˝ olmasĂ˝ hasebiyle uçaĂ°a olan ihtiyacĂ˝n nedenlerini anlatĂ˝yor: “Trablus'ta ĂťtalyanlarĂ˝n tayyarelerle susuz ve har (sĂ˝cak) çöller ortasĂ˝nda namusu vatanĂ˝ korumak için çalýþan fedakâr ordumuzun karargâhlarĂ˝nĂ˝ bombalarla taciz, kuvvetlerini keĂľf ettikleri sĂ˝ralarda bĂĽtĂĽn OsmanlĂ˝lar gibi ben de bu son buluĂľtan mahrum olduĂ°umuza çok ĂĽzĂĽldĂĽm. Bizim de acilen uçak almamĂ˝z gerektiĂ°i umum tarafĂ˝ndan kabul gördĂĽ. PadiĂľahĂ˝n alĂ˝p orduya hediye ettiĂ°i ilk uçakla halkĂ˝ da teĂľvik etti. Devletin ve halkĂ˝n yardĂ˝mlarĂ˝yla çok sayĂ˝da uçak alabildik. Böylece Balkan Harbinde uçak çok iĂľimize yaradĂ˝. Ă–zellikle Çatalca Muharebesinde önemli rol oynadĂ˝lar.”

ĂťLK MĂśSLĂśMAN KADIN PĂťLOT

Kadýnlar Derneði orduya bir uçak almak istiyor. Belkýs Þevket Haným da Ýlk Uçan Müslüman Kadýn fikrini anlatýyor. Dernek bu görüþü kabul ederek kendisinin uçabileceðini onaylýyor. Dernek bu münasebetle ilk uçan Müslüman kadýn vasýtasýyla Ýstanbul semalarýna broþür atarak yardýmý duyurmak istiyor. Alýnan izinle bu gerçekleþiyor ve uçak alýnýyor. Bu anlayýþ yaygýnlaþarak daha baþka uçak ve donanmaya ihtiyaç duyulan baþka þeyler de alýnýyor halk tarafýndan.



Belkýs Þevket Haným ile Fethi Bey uçmadan önce çekilen bir fotoðraf.


KadĂ˝nlar Dergisinde resmi mĂĽracaat þöyle anlatĂ˝lĂ˝yor: “MĂĽdafa-i Hukuk-u Nisvan Cemiyeti resmi olarak ĂĽyelerinden birinin uçmasĂ˝ için mĂĽracaat etti. Aldýðý cevap þöyle: ….Ă–z hemĂľirelerimizin her tĂĽrlĂĽ arzularĂ˝nĂ˝ yerine getirmek TĂĽrkiye'de cemiyet-i nisvandan ilki bir MĂĽslĂĽman kĂ˝zĂ˝ olmak bizler içün en bĂĽyĂĽk saadet ve iftihar olacaĂ°Ă˝ndan lĂĽtfen yalnĂ˝z birinci kolordu kumandanĂ˝ndan bir kart almanĂ˝z kifayet edebilir. TeĂľrif buyurulacak olursa tayaran (uçmak) etmek kabil olacaĂ°Ă˝nĂ˝ arzla Ăľerefyap olurum efendim. Tayyare Mektebi MĂĽdĂĽrĂĽ MĂĽmtaz Binbaþý Veli.”

Bunun üzerin Birinci Kolordu Kumandan Vekili Cemal Paþa'dan izin alýnarak, þayet yaðmur ve rüzgar olmazsa pazara gitmeye karar verdik. Pazar hava muhalefeti nedeniyle 18 Kasým 1913 pazartesi günü cemiyetin üyeleriyle otomobillerle Ayastefanos'a gittik. Yanýmýzda Almanya'nýn Berliner Tagesblatt gazetesinin temsilcisi Madam Odon Feldman da vardý.

Osmanlý Ýslam Kadýnlarýnýn göstermekte olduðu cesaret-i medeniyeyi samimi sevinçlerle, iftiharlar ile alkýþlarlar. Beyhude hayallerle sakim efkarlar ile vakitlerini zayi etmezler. Bu münasebetle Pazartesi günü arabalarla Osmanlý Müdafai Hukuk-u Nisvan Cemiyeti azalarý olduðu halde Ayastefanos'a Tayyare Mektebine varýldý. Biraz istirahattan sonra Zat-ý Hazreti Padiþahi cenab-ý alisinden muhterem ordumuza hediye ettiði Osmanlý adlý ilk uçaðýmýza yöneldik. Bu gün muharremin ilk günüdür. Tayyare de Osmanlý'nýn ilk tayyaresidir. Savaþa sokulan ve ilk kurþunu yiyen ilk gazi tayyaredir.

Belkýs Hanýmýn babasý kýzýnýn alnýndan öperek tayyareye bindirdi. Tayyare üçü on dört geçe Pilot Fethi Bey'in kumandasýnda uçtu. Beyoðlu, Panðaltý, Hürriyet-i Ebediyye Tepesi Boðaziçi ve Üsküdar üzerinden bin metre irtifada (yükseklikte) bir cevelan (gezinti) yapýp Ayastefanos'a geri döndü.



Resim altĂ˝nda Ăľunlar kaydediliyor: MĂĽdafa-i Hukuk-u Nisvan Cemiyeti erkânĂ˝ndan bazĂ˝larĂ˝. Astefanos'ta Tayyare Mektebi CivarĂ˝nda. TĂĽrk HanĂ˝mlarĂ˝ içinde cenah-Ă˝ fen ile semavata doĂ°ru pervaz etmek Ăľerefini ilk ihraz eden BelkĂ˝s Ăževket HanĂ˝m oldu. KadĂ˝nlar DĂĽnyasĂ˝ mecmuasĂ˝nĂ˝n muharrirlerinden ve Terbiye-i etfal ve musiki muallimlerinden olan BelkĂ˝s HanĂ˝m Efendi TeĂľrini Saninin on sekizinci Pazar gĂĽnĂĽ Ayastafanos'ta Tayyareci Fethi Bey'in idare ettiĂ°i OsmanlĂ˝ Tayyaresine binerek havayanmýþ ve saat 3.15'ten saat dörde kadar üç çar yek (üç çeyrek) zarfĂ˝nda ik yĂĽz ile bin metre irtifa ile Mekri KöyĂĽ, Ăťstanbul, BeyoĂ°lu, ĂĽzerinde dolaĂľarak yine mebde-i tayarane avdet eylemiĂľtir. Ăžayan-Ă˝ kayd olan bu tayaran-Ă˝ tarihinin muhtelif manazĂ˝rĂ˝nĂ˝ ………  kariine arz ediyoruz. Resmin en altĂ˝nda bĂĽyĂĽk harflerle: Bir TĂĽrk HanĂ˝mĂ˝nĂ˝n ilk hadise-i tayaranĂ˝na dair irtisamlar…


BelkĂ˝s Ăževket HanĂ˝m uçtuĂ°u esnada gökten Ăľu broþürĂĽ attĂ˝: “OsmanlĂ˝ MĂĽdafaa-i Hukuk-u Nisvan Cemiyeti azasĂ˝ndan ve KadĂ˝nlar DĂĽnyasĂ˝ Muharrirlerinden BelkĂ˝s Ăževket HanĂ˝m OsmanlĂ˝ ve Ăťslam KadĂ˝nlýðý NamĂ˝na havada tayaran ederken KadĂ˝nlar DĂĽnyasĂ˝ ismiyle muhterem ordumuza bir tayyare ihdasĂ˝ bila tefrik cins ve mezheb OsmanlĂ˝ KadĂ˝nlýðýndan bekler.”

BelkĂ˝s HanĂ˝m uçaĂ°a nasĂ˝l bindiĂ°ini ve neler gördĂĽĂ°ĂĽnĂĽ ayrĂ˝ntĂ˝sĂ˝yla anlatĂ˝yor: Semalara doĂ°ru nuru hidayetle parlayan Hilalli minareler Ăľamadanlar içindeki mumlar gibi mĂĽĂľahede olunur. Ebniye ve emakin fenni çocuk eĂ°lencelerindeki küçük olur gibi nazara çarpĂ˝yordu. Sevimli payitahtĂ˝mĂ˝z semadan kuĂľ bakýþý görĂĽnüþü hakikaten pek gĂĽzeldi…

Pervaneden sýçrayan benzin gözlĂĽklerimin ĂĽstĂĽne sýçrĂ˝yor, etrafĂ˝mĂ˝ görmek için bunlarĂ˝ temizliyordum. ÇünkĂĽ oturduĂ°um yer makineye pek yakĂ˝n idi. Sefine-i havaiyemiz iniĂľ ve kalkýþlar yapĂ˝yordu. Bu esnada muvazeneyi bozmamak ehemmiyetlidir. Ăťstanbul'dan ayrĂ˝ldĂ˝ktan beĂľ on dakika sonra karargâha ulaþýldĂ˝. Yere nĂĽzul ettiĂ°imiz zaman gönlĂĽmde bir mahzunluk vardĂ˝. ( … )

HĂťND MĂśSLĂśMLARINDAN ĂťLK BAYAN PĂťLOTA YARDIM

Böylece ilk defa bir Müslüman kadýn uçaða bindi. Bu vesileyle Osmanlý kadýnlarýnýn dikkatini ordunun ihtiyaçlarýna çevirdi. Bunda da baþarýlý oldu. Bu haber Osmanlý ve Ýslam dünyasýna hýzla yayýlarak bir heyecan oluþturdu. Zamanýn tüm gazeteleri bu konudan bahsederler. Anadolu'dan ve Osmanlý'nýn diðer coðrafyalarýndan yardýmlar gelmeye baþladý. Hatta Hind Müslümanlarý da bu yardýmlara katýldý.



Belkýs Þevket Haným ile suduna muntazýr olan refikalarý...



BelkĂ˝s HanĂ˝m'Ă˝n bu uçuĂľu mĂĽnasebetiyle Hind MĂĽslĂĽmanlarĂ˝ kendisine hediyeler göndermiĂľlerdi. BelkĂ˝s HanĂ˝m bir yazĂ˝sĂ˝nda MĂĽslĂĽman kadĂ˝nlarĂ˝n toplumdaki yeri hakkĂ˝nda þöyle diyor: “Bir milletin ilerlemesi ve geleceĂ°i eĂ°itimli annelerin doĂ°urduĂ°u medeni cesaretle yetiĂľtirdiĂ°i çocuklara baĂ°lĂ˝dĂ˝r. Binaenaleyh milletler cesur ve metin evlatlara malik olmalĂ˝dĂ˝r. BunlarĂ˝ da ancak yetiĂľtirecek biz kadĂ˝nlardĂ˝r. Her evlat ilk öðüdĂĽ valide kucaĂ°Ă˝nda alĂ˝r. O halde çocuklarĂ˝mĂ˝zĂ˝ cesur ve metin, vatana hadim, dinine sadĂ˝k, sĂ˝hhatĂ˝ yerinde yetiĂľtirmeye bezl-i gayret ve fedakârlĂ˝k edelim.”

Belkýs Þevket Haným Fethi Beyin kullandýðý uçakta uçmuþtu. Fethi Bey kýsa bir süre sonra arkadaþý Nuri Beyle aldýklarý emir doðrultusunda Ortadoðu'yu gezmeye baþlýyorlar. Uçaklarý düþünce þehit oluyorlar. (Bu iki pilotu mezarý bugün Suriye'nin baþkenti Þam'dadýr.)

KadĂ˝nlar dergisi bu olay ĂĽzerine ĂĽzĂĽntĂĽsĂĽnĂĽ þöyle bildiriyor: “Fethi Bey ve arkadaþý Nuri Bey OsmanlĂ˝ sancaĂ°Ă˝nĂ˝ göklere kadar çýkardĂ˝. Sonra o çok sevdiĂ°i milletinin baĂ°rĂ˝na dĂĽĂľtĂĽ. Ăžehid oldu. Hayata veda ederken arkalarĂ˝nda otuz milyon OsmanlĂ˝, üç yĂĽz milyon MĂĽslĂĽmanlýðý giryan ve hicranda bĂ˝raktĂ˝.”



Þevket Haným, Fethi beyle uçmadan önce....


Fethi Bey Bahriye mektebini bitirdikten sonra Mülazým oldu. Kendi isteðiyle uçak eðitimi için Ýngiltere'de Bristol Tayyarecilik Okuluna gönderildi. Bir yýl eðitim aldýktan sonra geri döndü.

Kendisini bekleyen Mýsýrlýlarý derin bir kedere boðar. Mýsýr'da zamanýn büyük þairlerinden Hafýz Ýbrahim kendilerini karþýlama münasebetiyle bu Osmanlý Tayyarecileri için Arapça çok güzel bir þiir yazar. Þiir uzun olduðu için ilk mýsralarýný veriyorum.

Ey doðudan uçarak yükselmiþ ilk Müslüman pilot hoþ geldin
Nil ve Boðaziçi her biri seninle övünmeye öbürüyle yarýþýr
O gün uðurlu Buraðýna binip de çöl ve sahralarý aþýverdiðin zaman
Rüzgârlara eþlik ederken onu oynatýr, deniz ve sahralar üzerinde uçarsýn
Hayaller seninle yarýþa kalkýþsa da, ancak düþe kalka bunu yapar, yine de beceremez.

Ortak sevinç ortak keder bu olsa gerek.
Aþaðýda verilen resimler o dönemi iyi anlatýyor.

Sebahattin Arslan / TĂťMETURK




"Cehalet hĂ˝yar olmuĂľ gidiyor son sĂĽrat/  Enkaz-Ă˝ beĂľer koĂľuyor elde tuzluk alĂ˝k surat"